İçeriğe geç

“Onları gördüm”demek olanْ رَأَيْتُهُمifadesindekiْ(هُمonlar) zamiri, genel itibariyle akıl sahibi varlıklar için kullanılır.Kural gereği, cansız varlıkların çoğulları için genelde müennes tekil zamir ve tekil fiil kullanılsa da burada bu zamir kullanılmıştır. Ona bağlı olarakَ(سَ اجِ دِ ينsecde edenler) kelimeside çoğul gelmiştir. Yıldız, ay ve güneş, akıl sahibi varlıklardanolmadığına göre buradaْ هُمzamirinin kullanılmasında farklıbir sebep ve mânâ aramak gerektir. İlk akla gelenler şunlardır:Birincisi, bazı tefsirlerde dikkat çekildiği gibi, rüyada görülen gök cisimleri hakikatte Hazreti Yakup ve ailesini temsil ettikleri için canlı gibi ifade edilmiştir.İkincisi, secde, akıllıvarlıkların yaptığı bir fiil olduğundan dolayı, fiil nazara alınarak akıllılara ait zamir kullanılmıştır.Üçüncüsüde akılsız oldukları hâlde akıllı gibi hareket ettiklerinden dolayı onlar içinakıllılara ait zamir kullanılmış ve böylece onlara bir nevi payeve derece bahşedilmiştir.

Hazret-i Yusuf’un rüya görmesi meselesi Kitab-ı Mukaddes’te de zikredilmektedir. Ancak orada iki rüyadan bahsedilir. Birinde, Kur’ân’dakine uygun olarak on bir yıldızın, güneş ve ayın kendisine eğildiklerini, ikincisinde ise kardeşleriyle tarladaki ürünü demet hâlinde topladıklarını, kendi demetinin dik durduğunu, diğer demetlerin onunkinin etrafında toplanıp eğilerek saygı gösterdiklerini görür.34 Bunu nazar-ı itibara alarak bakarsak, Hazreti Yusuf (aleyhisselâm), aynı mânâyı destekleyen iki ayrı rüya görmüş fakat Kur’ân bunlardan birini zikretmiş olabilir. Bu tür durumlarda hakem Kur’ân’dır. O, geçmiş kitaplardaki doğruları tasdik eder, bir kısım kimseler tarafından aralara sokulmuş yanlışları da tashih eder. Bu sebeple, Kur’ân’ın zikrettiği hususlarla ilgili diğer kitaplarda başka bilgiler mevcutsa onları ihtiyatla karşılarız. Bunların Kur’ân ve Sünnet’in verdiği bilgilere, vazettiği

57