Âyette zikredilen on bir yıldızla alâkalı çeşitli yorumlar yapılmıştır/yapılmaktadır. Pek çok müfessir, bunların Hazreti Yusuf’un kardeşlerini temsil ettiği görüşündedir. Güneş ve Ay’ın ise Hazreti Yakup ile hanımına işaret ettiği düşünülür. Zaten sûrenin sonuna doğru Hazreti Yusuf, ailesini yanına almasının ardından onlara, bu yaşananların rüyasının tahakkuku olduğunu söyleyecektir.32 Ayrıca on bir sayısı Cenab-ı Hakk’ın mükerrem kulları olan meleklerden on birine işaret ediyor olabilir. Nitekim Hazreti İbrahim’e gelen meleklerin on bir tane olduğu şeklinde rivayetler vardır.33 İşin en doğrusunu Allah bilir.Âyette Güneş ve Ay, yıldızlardan sonra zikredilmiştir. Aralarda ‘vav’ atıf harfi kullanılarak aşağıdan yukarıya doğru bir sıralama yapılmıştır. Kur’ân’da takip edilen sıranın mutlaka bir hikmeti olacağından hareketle, yıldızlardan Güneş ve Ay’a doğru yapılan sıralanışla, aile fertlerinin uzun bir ayrılık sonrası Hazreti Yusuf’a kavuşma sırası arasında bir paralellik kurulabilir. Nitekim ona öncelikle Mısır’da önemli bir misyon eda edecek olan yıldızlar mahiyetindeki kardeşleri, daha sonra da annesi ile babası kavuşmuştur.Ayrıca Hazreti Yusuf’un (aleyhisselâm), rüyasında yıldız, Güneş ve Ay’ı görmesi ile Hazreti İbrahim’in (aleyhisselâm) önce yıldıza, sonra aya, sonra da güneşe bakarak tefekkür etmesi arasında da bir irtibat kurulabilir. Hazreti İbrahim, Hazreti Yusuf’un babasının dedesiydi. Aralarında tarih itibariyle de bir yakınlık vardı. Bu sebeple Hazreti İbrahim’in yaşadığı hayatın yankıları Hazreti Yakub’un aile fertleri arasında mutlaka biliniyordur. Onun tevhid mücadelesi, kavminden gördüğü eziyetler, tefekkür dünyası, irşat ve tebliği, konuşmaları... o evde mutlaka konuşuluyordur. Bunlar zamanla o ocakta yetişen çocukların şuuraltına işlemiştir. İşte Hazreti Yusuf’un rüyasında gördükleri böyle bir şuuraltının tezahürü olarak da görülebilir.
Dipnotlar
- Yusuf sûresi, 12/100.
- el-Beğavî, Meâlimü’t-tenzîl, 2/392; el-Kurtubî, el-Câmi’ li ahkâmi’l-Kur’ân, 9/62.