‘Sen Henüz Bilmiyordun!’
böyle bir anda ayrı bir temkin ortaya koyar ve ötelerin işti-
yakıylaالايات ١ السَمَاوَات وَالازض أنت ولتى فى الذّنيا وَالاخرّة توفِى مشلما وَالحمبى عن أعن جر عاأقط عن و از وصمط صدعك اأزطة ض بالصالح
“ِبِالَّصَ اِلِِحِ يَنَYa Rabbi! Sen bana iktidar ve hâkimiyet verdin.Vahyi, hâdiseleri ve rüyaları yorumlama ilmini öğrettin. Eygökleri ve yeri yaratan! Dünya’da da ahirette de mevlam,yardımcım Sen’sin. Sana tam itaat içinde bir kul olarak canımı al ve beni hayırlı ve dürüst insanlar arasına dâhil eyle!”29deyiverir.
En başta Alîm ve Hakîm isimlerinin zikredilmesiyle hangi yörüngede yol alacağına dair işaretleri verilen Hazreti Yusuf kıssası işte böyle birbirini takip edip giden mânâ yüklü hâdiseler silsilesinden ibarettir. Evet, bu bir macera değil, ilim yörüngeli bir kıssadır. Hikmet de ilme tâbidir; ilimsiz hikmet olmaz. Kıssadaki bütün malzemeyi, bütün faktörleri ilmin rehberliğinde, hikmetin gölgesinde beraber mütalaa etmek, müşterek düşünmek gerekir. Böyle düşünülmediği takdirde sûrenin içerdiği muhteva hakkıyla anlaşılamaz.
‘Sen Henüz Bilmiyordun!’
Âyette geçen “gafil” kelimesi, bilmeyen anlamında kullanılmıştır ve Allah Resulü’nün (sallallâhu aleyhi ve sellem), sûrede geçen hâdiselere önceden muttali olmadığını, o bilgiye ulaşmasının ancak vahiyle mümkün olduğunu anlatır. Evet, Allah metlüv ya da gayr-i metlüv30 vahiyle bildirmeyin-
29Yusuf sûresi, 12/101.
30Vahiy, Allahu Teâlâ’nın, bilgi, emir ve yasaklarını kullarının arasından seçmiş olduğu peygamberlere göndermesidir. Vahiy genel kabule göre iki çeşittir: Birincisi, metlüv (manasıyla beraber lafzı da Allah’a ait olan) vahiy olup, Kur’ân’ın tamamı böyledir. Metlüv kelimesi, tilavet edilen, okunan demektir. Metlüv vahyin lafzı Allah’a ait olduğundan dolayı tilavetinin yani okunmasının da ibadet olduğunu belirtmek için böyle isimlendirilmiştir. İkincisi, gayr-i metlüv (lafzı değil yalnızca mânâsı Allah’tan olan) vahiydir. Allah Resulü’nün sünneti böyle ortaya çıkar. Bu genel kabule göre Kur’ân ve Sünnet, vahyin farklı tezahürlerinden ibarettir.