Kıssa ve Kur’ân’daki Yeri

Giriş

Kıssa ve Kur’ân’daki Yeri

Arapça kökenli bir kelime olankıssa;َّقَصfiilinden türemiş olup iz sürmek, bir şeyin ardından gitmek, birini/bir şeyi adım adım takip etmek ve birine bir haberi bildirmek gibimânâlara gelir. Buna göre kıssada, anlatılan olayın adım adımizlenecek kadar önemli ve tamamen gerçek olması ön planaçıkar. Kıssa, bu ve diğer özellikleri ile başka bir edebî tür olanhikâyeden ayrılır. Fakat kıssanın Türkçede tam karşılığı olmadığından, onun yerine daha ziyade hikâye kelimesi kullanılır.

َّقَصfiili, aynı zamanda “kesmek” anlamı da taşır. Bumânâya göre kıssanın, bir olayın kısaltılarak ve kesik kesikanlatılmasına da işaret edilmiş olur. Bu özellikleriyle kıssalara her devre hitap eden, ilerleyen zamana göre kendini yenileyen anlatım tarzı olarak da bakılabilir. Kıssalarda geçenyer, şahıs ve diğer isimler, gerçek mânâlarının yanında, herdöneme göre yorumlanabilecek birer sembol olarak değerlendirilebilir. Buna göre, yaşanmış bir olayı anlatan Yusufsûresindeki Yusuf, kuyu, zindan ve gömlek gibi unsurlar, anlatılan gerçek hayat kesitlerinin her devirde yaşanabileceğinigösteren sembolik mânâları da ihtiva eder.

Kur’ân-ı Kerim’de kıssaların yanında bir de darb-ı mesel şeklinde anlatımlar vardır. Darb-ı mesel; misal verme, benzet-