kardeşlik hislerinizi de işin içine katarak, o hissi derinlemesine kullanarak arayın. Hiç bilmediğiniz birini arar gibi değil, yakından bilip tanıdığınız o kardeşlerinizi arayın.” demek istiyordu. Sonra da Allah’ın ravhından ümidinizi kesmeyin diye tembihliyor. Ravh, insana inşirah ve huzur veren esintiye denir. Bu kelimeyi biz revh u reyhan şeklinde de kullanırız. Bir de rîh vardır ki, ravh ile aynı kökten gelse de daha ziyade kötü ve olumsuz sonuçları olan rüzgâr için kullanılır. Mesela

Kur’ân’da“ِرِيح َصَ ْرْ َصَ رazgın rüzgar/kasırga”ifadesi birkaçyerde geçer.150Bu yüzden Allah’ın rahmeti mânâsına rîhullahdeğil de ravhullah ifadesi kullanılır.

Bu âyet-i kerimeyi biz de pek çok zaman sohbet ve vaazlarımıza konu ediniriz. Hep “Cenab-ı Hakk’ın ravh u reyhanından, size olan teveccühünden, iltifatından, vekaletinden ümidinizi sakın kesmeyin.” deriz. Zira Allah’tan ümit kesmek küfür sayılır. Evet, insan kendini detaylı bir muhasebeye tabi tuttuğunda ümidi kırılabilir. Gözünün kulağının, dilinin dudağının, elinin ayağının işlediği günahları tek tek ele alsa, baktığı, işittiği, düşündüğü, tuttuğu, yöneldiği haramları hesap etse kendisi hakkında ümidi kalmayabilir. Fakat her şeye rağmen Allah’ın rahmetinden ümit kesmemek gerekir. Çünkü O’nun af ve merhameti, her şeyi aşkındır, bütün günahları içinde eritecek kadar engindir. Ümit, işlenen günahlardan sıyrılmaya da vesile olur. O, iyi şeyleri araştırma, güzel işler yapma, doğru yolda azim ve kararlılıkla yürüme konusunda önemli bir güç kaynağı ve büyük bir dinamiktir. Öyleyse insanlara hitap etme konumunda olanlar daima ümit soluklamalı, ümit yazmalı, ümit konuşmalı, hep ümitten bahsetmeli, çevresine ümit aşılamalı, on-