Ayrıca Kur’ân-ı Kerim’de, tarihî vak’alar, karakteristik olarak öyle büyülü anlatılır ki, insan kendini çağlar ötesi âlemlerde dolaşıyor gibi hisseder. İşte bu yönüyle de Kur’ân, doyulamayacak bir zenginlik sergiler. Ben şahsen, Kur’ân-ı Kerim’in bu yönüyle tam tahlil edildiği kanaatinde değilim. Benim görebildiğim kadarıyla, Kur’ân’da değişik vak’alar anlatılırken, anlatış tarzı ve verdiği koordinatlarla o vak’a kahramanlarını aynıyla hayallerinizde resmedebilirsiniz. Meselâ o, Hz. Nuh’un kavmi ile alâkalı konularda konuşurken,21 o kavmin sesini, soluğunu duyuyor gibi olur ve onu diğer toplumların üslup ve edâsından ayırt edebilirsiniz. Hz. Nuh’ un kavmi ile konuşma tarzı, Hz. İbrahim’in kavmi ile konuşma22 tarzından çok farklıdır. İkincisi size biraz daha mütemeddin, biraz daha tarih berisinde yaşayan insanlar gibi gelir. Hz. Musa’nın kavmi ile aralarındaki muhâverelerinde,23 onlara inen âyetlerde ve kavminin beyanlarında, ya da Firavun’un konuşmalarının dile getirilmesinde,24 sımsıcak veya sopsoğuk o hissiyat farklılıklarını duyabiliriz; duyabilir ve bunların Hz. İbrahim ile Allah arasında geçen konuşmalara25 hiç de benzemediklerini hemen anlarız.
Edebiyat tarihinde Şekspir belli ölçüde bu hususa kapı aralamış sayılabilir. Onu Hamlet’inde, Romeo-Julyet’inde takip ettiğiniz zaman âdeta mazinin hortlaklarının konuştuğunu duyar gibi olursunuz. O sizi üslûbunun sihriyle çeker tâ o dönemlere götürür ve hem konuşma tarzı, hem de üslûbuyla sizi bilmediğiniz esrarlı âlemlerde gezdirir.
Dipnotlar
- 21 Bkz. Hûd sûresi, 11/25-49; Mü’minûn sûresi, 23/23-30; Şuarâ sûresi, 26/105-121; Nûh sûresi, 71/1-28.
- 22 Bkz. Bakara sûresi, 2/258; En’âm sûresi, 6/74-83.
- 23 Bkz. Bakara sûresi, 2/54-71.
- 24 Bkz. A’râf sûresi, 7/103-141.
- 25 Bkz. Bakara sûresi, 2/260.