Mantık - Teslimiyet Bir Arada

İslâmiyet hem akıl ve mantığa uygundur hem de teslimiyeti gerektirir. Zira akıl ve mantıkla teslimiyet birbirine zıt mânâya gelen kelimeler değildir. Bir şey hem mantıklı olur hem de teslimiyeti gerektirir. Yani hiç kimse, teslimiyet gerektiren bir husus karşısında, “Öyle ise bu mantıkî değildir.” gibi bir hüküm veremez ve sağlam bir mantık böyle bir hükmü kabul etmez.

Akabeler

Köleyi azat etme bir akabedir. Bugünkü mânâsıyla çeşitli ideoloji ve sistemler tarafından esir edilmiş, satın alınmış insanlara kadar uzanabilecek bir değerlendirme ile genişçe ele alacak olursak, köle azat etmenin nasıl bir engebe, tepe ve akabe olduğu herhâlde daha iyi anlaşılmış olacaktır.

Kendisi sıkıntı ve darlık içinde olmasına rağmen, kardeşini kendi nefsine tercih etme de ayrı bir akabedir. Maddî-mânevî füyûzat hislerinde dahi başkalarını kendine takdim etme ve kendisi için gerilerin gerisinde olmayı kabullenme, insanın önüne dikilmiş başka bir engel ve engebedir. Bu engeli aşma da yine sahabe gibi davranmaya bağlıdır. Kardeşinin karnı doysun diye kendi kaşığını boş götürüp getiren ve bu durumu görmesin diye de mumu söndürüp odayı karartan ve çizdiği bu nurdan tabloyla gökteki melekleri dahi hayrete sevk eden sahabe gibi. Ve yine son anda, ölümle pençeleşirken, kurumuş dudakları bir yudum su hasretiyle titrerken dudağına kadar gelen suyu, yanındaki kardeşi “Su!” dedi diye, elinin tersiyle itip, kendisine su vermek isteyene, başıyla orayı işaret eden ve “Kendileri çok muhtaç olmalarına rağmen kardeşlerini kendilerine tercih ederler.”¹⁵ ilâhî mesajının nüzulüne sebep olan sahabe gibi...