Ama, öyle inanıyorum ki, yetişmekte olan yeni nesiller arasından, her sahada inkılâpçı ruhlar çıkacak ve birkaç asırdan beri süregelen bu humûdet dönemini sona erdireceklerdir.

Zülcenaheyn Olma

Dava adamı olma ile mâneviyata açık olma farklı şeylerdir. Öyle insanlar vardır ki, hizmette en öndedirler ama, gözleri mânâya açık değildir. İlim-irfan sahibidirler, ama, mânâyı görmede köylü ve hatta bedevidirler. Bazıları da vardır ki, onların vicdanları mânâya açıktır. Hizmette geride görünürler, malumatları da çok sınırlıdır. Fakat eşyanın perde arkasına açıktırlar. Keşke her iki yönümüzü de geliştirip böyle iki buudlu olabilseydik!..

Ham Ruhlar

Devr-i Saadet sonrasını kana-irine boğan, çilesiz ruhlardı. Daha sonraki devirlerde, birbirinden baskın, bütün hoyratlıkların ve azgınlıkların arkasında da yine hep bu ızdırapsız ruhlar vardı. Bir kere olsun, sahip olduğu şeyler uğrunda aç-susuz kalmayan; yurt-yuva adına fedakârlık göstermeyen, belli bir dönemin zarurî sarsıntılarına, sıkıntılarına maruz kalmayan ızdırapsızlar...

Zaten hayatını, madde ve konforun levsiyatı içinde geçiren böyle ham ruhlardan hangi fedakârlık beklenebilir ki? Fedakârlık her şeyden evvel, nefsin sefil arzularına karşı koymakla başlar ve toplumun mutluluğu adına kendi saadet ve hazlarını unutmakla kemale erer. Yoksa, her fedakârlık iddiası bir aldatmaca ve toplumun yüzüne savrulmuş koca bir yalandır…

İmtihan Sırrı

İmtihan görmemiş ölü gönül ve ham ruhların, nefisleri adına insanlığa yükselmeleri bahis mevzuu olamayacağı gibi, içinde yaşadıkları topluma da, en küçük bir menfaatleri dokunmayacaktır.