Ruh - Ceset İlişkisi
Ruhun cesetle olan münasebeti devamlıdır. Ancak bu münasebet rüyada, berzahta, haşirde, Cennet’te veya Cehennem’de ayrı ayrıdır.
Uyku hâlinde ruh yarı bir kayıtsızlığa ulaşır. Dolayısıyla insan rüyasında yüzlerce ayrı ayrı yerde bulunabilir ve binlerce insanla görüşebilir. Bu arada uyuyan cesetle ruhun münasebeti de devam eder.
Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem), cenazeler için ayağa kalkardı. “Ölüye eziyet, aynen diriye eziyettir.” buyururdu. Kabirlere hususî alâka gösterirdi. Bütün bunlardan kabir ve berzah âleminde ruhun cesetle münasebettar olduğunu anlıyoruz. Tabiî bu münasebeti, uyku hâlindeki münasebet gibi düşünmek de yanlıştır.
Tekrar diriliş de yine ruh ve ceset beraberliği içinde olacaktır... Olacaktır ve ahirete ait ceset, oraya münasip bir şekil alacaktır. Çeşitli hadislerin işaretinden anlaşılan mânâ budur. Acbüzzeneb, ne olduğu keyfiyeti bizce tam bilinemese de, varlığı kat’îdir. Cenâb-ı Hak, bu aslî zerrelerden –ki ona isterseniz “gen” isterseniz başka bir şey diyebilirsiniz– insan vücudunu tekrar inşa edecektir. Ebede kadar uzayıp giden ahiret hayatında da ruhun cesetle olan münasebeti korunacaktır. Ancak bu münasebet de yine, diğerlerinden farklı olacaktır.
Şevk Ufku
İslâm’a hizmet edenler, mutlaka şevkle dolu olmalıdırlar. Evet, bizim için ye’se düşmemek, devamlı metafizik gerilim içinde bulunmak ve hep şevk içinde bulunmakta zaruret var... Fakat şevk ile, şen şakrak olmayı birbirine karıştırmamak lâzım. Hizmet edenler için şevk ne kadar faydalı ve yararlıysa, şen şakrak olmak da o ölçüde zararlıdır. Evet, şevk, ilâhî rahmeti, diğeri ise ilâhî gadabı celbetmeye birer davetiye hükmündedir. Bilhassa, yapılan bir hizmeti şükran ve minnetle karşılayıp iki büklüm olacağımız yerde hemen sevinçle paylaşmaya kalkışmamız çok hatalı bir davranış olsa gerek.