İnsanın ferdî hayatının geliştirilmesi ve olgunlaştırılmasında riyazatın pek mühim bir yeri vardır. Bu da ancak oruçla olur. Bu itibarla orucun bir mânâsı da, ruhun riyazâtı ve cesedin perhizi demektir. Sık sık oruca müracaat edildiği ölçüde, onun vicdanda hâsıl edeceği güzellik ve faziletler açık bir şekilde müşâhede edilebilir. Midede fânî olan ve tamamen ceset kesilen ve her zaman, her yerde midesini düşünen bir insanda temiz bir ruh ve saf bir kalbin bulunmasına ihtimal verilemez. Böyle birisinin yaptığı şey, yeme, içme, def-i tabiîde bulunma, yani çeşitli nimetleri alma ve aldığı şeyleri de şükürsüz bir nankör olarak itlaf etmeden ibarettir. İşte oruç, insana, bunun böyle olmaması gerektiğini hatırlatır.
Kul, Allah’a Ulaşmayı Özlemle Bekler
Allah’ın huzuruna çıkmaya hahişkâr, arzulu, istekli ve “Rabbim sana ne zaman vâsıl olacağım?” düşüncesini içinde taşıyan bir insana, Cenâb-ı Hak sanki: “Kulum, ne zaman karşıma geleceksin, sen Bana âşık olduğun gibi Ben de sana müştakım.” demektedir. Ve her mü’min, imanının derecesine göre, kuşlar gibi Rabb’in huzuruna varacağı anı gönülden iştiyakla bekler. Ahiret pazarında herhangi bir sermayesi olmayan, o âlemle alâkalı hazırlığı bulunmayan kişi ise, Allah’ın huzuruna gitmekten korkar ve endişe duyar. Ahiretten endişe eden, ölümden korkan, kabirden ürken, dünya hayatını her şey sayan kimseleri ise, Cenâb-ı Hak, hoşnutlukla huzuruna almaz.