İşimiz
Palmiye çok narin bir ağaçtır. Toprağını sevemez ve suyunu da olması gereken şekliyle bulamazsa onun yetişmesi çok zordur.
Hâlbuki bizler kayalar üzerinde palmiye yetiştirmeye uğraşıyoruz. İşimiz budur ve çok zordur.!
Evet, bugünün neslini yetiştirmek, kaya üzerinde palmiye yetiştirmekten farksızdır. Bilmem ki geleceğin pedagogları bu hususu nasıl değerlendirip, nasıl yorumlayacaklardır!..
Hoşgörü İklimi
İnsanları kusurlarından dolayı mahkûm etmek doğru değildir. Bizim, bütün münasebetlerimiz müsamaha ve hoşgörü yörüngeli olmalıdır. Bugün, bizi tenkit eden ve en ağır üslûpla eleştirenlere karşı, eğer biz mülâyemet eksenli üslûbumuzu ısrarla sürdürürsek –öyle inanıyorum ki– ekseriyeti itibarıyla bunlar, bir gün gelecek bizim en samimî dostlarımız olacaklardır. Aslında, Kur’ân-ı Kerim’de bu hususu ders veren pek çok âyet-i kerime mevcuttur. Ayrıca bugüne kadar yüzlercesine şahit olduğum hâdiseler, artık bende kanaat-ı kat’iye hâsıl etmiştir ki, kötülüğe kötülükle mukabelenin ne bir faydası ne de bir mânâsı vardır.
Bu hususları düşünürken, Gandi ile ilgili bir vak’a hatırıma geldi:
Pakistan’ın, ayrılma dönemecine girdiği, gerilimin had safhaya ulaştığı günlerden birinde, Müslümanlar ile Hindular arasında çatışma olur. Nasılsa, bir yanlışlık veya kaza eseri Hindu çocuklardan biri de bu çatışmada hayatını kaybeder. Hindu baba, Müslümanlardan bir çocuk öldüreceğine and içer. Fırsatını yakaladığı anda da bir Müslüman çocuğun üzerine saldırır. Hâdiseyi görenler müdahale eder ve çocuğu kurtarırlar. Sonra da bu Hindu’yu Gandi’nin yanına getirirler. Gandi, niçin masum bir çocuğu öldürmek istediğini sorar adama; adam da: “Onlar da benim çocuğumu öldürdüler, intikam için ben de onlardan bir çocuk öldüreceğim.” der. Gandi ona şu cevabı verir: