ibaret olduğunu anlayıp, heder olan bunca zaman, bunca sa’y için oturup ağlayabilseydik..! Ama, ihtimal ki, henüz yitirdiğimiz bunca tarihî değerin kıymetini idrak edememişiz...

Sebeplere Riayet ve Tevekkül

Büyüklerimiz, tevekkülle sebeplere riayeti mezcedip birleştiren çok güzel bir söz söylemişlerdir: “Esbaba tevessül, mâni-i tevekkül değildir.” Yani sebeplere tevessül etmek, tevekküle mâni bir durum değildir.

Hatta, sebep dairesi içinde yaşayan, sadece tevekküle bakarsa cebrî olur. Sebep dairesi içinde bulunduğumuz sürece, hem cebrî hem de itizalî olmamak için, sebeplere riayet etmek, neticeyi de Allah’tan (celle celâluhu) beklemek bir esastır.

Sabır ve Sadakat Mihengi

Sabır ve sadakat ancak imtihanlarla belli olur. Her türlü imtihan karşısında, Hak (celle celâluhu) kapısından ayrılmayanlar ve orada kalmaya kararlı olanlar ve kapının her açılıp kapanışında, başı kapının eşiğinde bekleyenler bu imtihanı kazanmış olacaklardır. Az bir sıkıntı ile yol-yön değiştirip, kapının önünden ayrılanlar da kaybetmiş olacaklardır.

Zekât ve Cömertlik

Cömertlik, Allah’ın “Cevâd” ismiyle rezonansa geçmenin adıdır. İnsan, yaptığı işlerde ne ölçüde esmâ-i ilâhî ile münasebet hâlinde ise, neticesinde elde ettiği faydalar aynı nispette olacaktır. Bir hadislerinde Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmaktadır: “Allah ‘Cevâd’dır; cömertliği sever ve güzel ahlâkı sevmesine mukabil çirkin huyları kerih görür.”

Vermek, Allah ahlâkıdır. Allah ahlâkıyla ahlâklanmak ise, her zaman ve her yerde, ayağın sağlam bir zemine basması demektir.