Tefsirde ilk misal Efendimiz’dir (sallallâhu aleyhi ve sellem). Bu itibarla, önce O’nun hayatına bakılıp, model çıkarılmalı, sonra da sahabeye müracaat edilmeli.. sonra da, insan aklı, insan düşüncesi ve insan muhakemesinin bir hikmet-i vücudu olabileceği mülâhazasıyla Kitap ve Sünnet atkıları arasında re’y örgülerine gidilmelidir.

Ancak, her ne olursa olsun mutlaka Kur’ân dili ortaya çıkarılmalı ve İslâm dünyasındaki bütün eserler mutlaka yeniden gözden geçirilmelidir. Kur’ân, beşer için nazil olmuş ve Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) tarafından da namazda okunması talim edilmiştir. Ne var ki böylesine hayatımızı şekillendirmek için nazil olan Kur’ân’ı, bugün insanımız gerektiği gibi bilemiyor, hatta bilme gayreti de göstermiyor. Onu, sadece namazda ve namaz sûreleri olarak okunan kadarıyla biliyor. Hâlbuki Kur’ân okunurken o, insanın içine sinmeli, okuyan onu düşünmeli ve ondan bir kısım esintiler duymaya çalışmalıdır. Aksi hâlde onu anlamış sayılmayız.

Kur’ân-ı Kerim, Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) ifadesiyle en az ayda bir defa hatim edilmelidir. Evet, hatim, üç-beş güne sıkıştırılmamalıdır. Zira o zaman, düşünmeden okunmuş olur. Kur’ân baştan sona mülâhaza edilmeli ve bir bütün olarak ele alınmalıdır. O, bir âyet oradan bir âyet buradan bölük pörçük anlaşılamaz. Kur’ân’ı anlamak için bir o kadar da sünnetin bilinmesi lâzımdır. Yoksa M. İkbal’in ifadesiyle, çok defa “Kalbler mü’min, kafalar da kâfir” olur. Sünnet, Kur’ân’ın tertibi ve hayata geçirilişini ifade eder. Bu yüzden o bilinmezse, Kur’ân kültürü anlaşılmaz. Anlaşılmadığı için de tabiî olarak hayata geçirilemez.

Efendimiz, “Onlar bir vadide, Kur’ân ayrı bir vadidedir.” buyurarak, ümmetine ait negatif görüntülerden birini dile getirir. Bu hadisten bizim anladığımız ve aldığımız, ümmetin Kur’ân kültüründen uzaklaşacağı şeklindedir ki, en az beş asırdır Müslümanların böyle bir mahrumiyetin cenderesi içinde oldukları söylense hata yapılmış olmaz.