Faziletli Olmanın Bir Buudu

Faziletli olmak, hazır zaman gibi, geçmiş ve gelecekle de münasebete geçerek, mazinin ve istikbalin en mümtaz insanlarıyla ruhen beraber bulunup, onların tasvip ve takdirlerini gönlünde duymak ve onlarla aynı hayatı paylaşarak, atalarımızla ve gelecek nesillerle kaynaşmak ve bütünleşmek demektir.

Hassasiyette Denge

Hassasım, hem de aşırı denebilecek ölçüde. Hazan görmüş ve dökülmüş bir yaprak görsem oturup başında ağlayasım gelir. Tuvalete düşmüş bir karıncayı oradan çıkarmak için yarım saat uğraştığım çok olmuştur. Bir de yoldan çıkmış, saf dışı kalmış, pörsüyüp gitmeye namzet bir insan görsem; varın işte o zaman bu manzaranın beni ne kadar dağidar edeceğini kıyas edin. Ama elden ne gelir! İlâhî şefkatin ötesinde şefkat sergilemeye kalkmak, “Edep sınırlarını zorlamak.” demektir. Her meselede olduğu gibi bu konuda da dengeli davranmak gerekir. Zaten beni en çok yıpratan hususlardan biri de bu: Dengeyi korumak için sarfettiğim gayret.!

Hitap Çiçeği

İnsanın seçkin yanlarından biri de, onda rahmânî bir sıbğa ile hitap çiçeğinin açmış olmasıdır. İnsan bilhassa bu yönüyle diğer varlıklardan ayrılır. Aslında, onun emaneti yüklenebilmesinde de bu yönünün tesiri büyüktür. Düşünmeli ki, gök, yer ve dağların yüklenemediği emaneti o yüklenmiştir. Çünkü ne gök ne yer ne de dağlar Cenâb-ı Hakk’a muhatap olacak seviyeye yükseltilmemişlerdir. Kendisinde hitap çiçeği açmayanların “Benlik” emanetini yüklenmesi de mümkün değildir.

Yokluk ve Yok Olmayı İstemek Üzerine

Mutlak yokluk söz konusu değildir. Bu, mü’min için bir vaad ve bişaret, kâfir için ise bir vaid ve tehdittir. Sünnet-i sahiha da bu işi tashih ve takviye eder. Evet, öbür âlemde, kimileri saadet, kimileri de şekavet yurdunda yerlerini aldıktan sonra, ölüm, bir koç şeklinde getirilip kesilecek ve böylece yokluğun yok edildiği duyurularak, hem Cennet ehline hem de Cehennemliklere “Artık ebedîlik var!” mânâsında اَلْخُلُودُ اَلْخُلُودُ denilecektir. Bu hakikatten de anlıyoruz ki, kâfirlerin orada yok olmak isteyişleri ve her birinin “Keşke toprak olsaydım!”⁷⁴ deyişi, azap şoku karşısında dengelerini kaybettiklerindendir. Yoksa bu hem ruhun ebed arzusuna ters hem de muhali taleptir. Ancak bu muhal, Cenâb-ı Hakk’ın –hâşâ– acziyetinden değildir. Sadece murad-ı ilâhînin bu şekilde cereyan edeceğindendir.