Bâtılı tasvirin tecviz edilmemesi gerektiği, herkesin ittifakla kabul edeceği bir meseledir. Ayrıca bunlarda İslâm’ın kesin haram dediği meseleleri terviç veya teşvik mânâsına gelecek her türlü tasvir, anlatış ve görüntüleme de kesinlikle kabul edilemez.

Yoksa temelde ne romana ne hikâyeye ne de diğerlerine karşı çıkma doğru değildir. İster Kur’ân’da anlatılan kıssalar ve temsilî tablolar, isterse Efendimiz’e (sallallâhu aleyhi ve sellem) ait konuyla ilgili yüzlerce, binlerce beyan ve ifadeler zannederim bu konuda orta yolu bulmada, bizim için yeterli delil ve yol gösterici rehber sayılabilir.

Bununla beraber, “Eşya misliyle temsil edilir.” hakikatini de unutmamak gerekir. Onun için de İslâm âleminin büyük ve yüce tanıdığı kimseler bence temsil edilmemelidir. Peygamberler, büyük sahabiler ve bu çerçeve içinde birinci derecede değerlendirilmeleri gereken kişilerdir. Değişik şekilde onları da ifade edebilme imkânlarının söz konusu olduğu günümüzde, artık onları anlatmada müşahhas şekiller kullanma zorunluluğundan da bahsedilemez... Teknik imkânlar kullanılarak ışık ve renk oyunlarıyla çok rahatlıkla ifade edilmek istenen meseleler pekâlâ dile getirilebilir. Ve zannederim böylesi hem daha doğru hem de daha tesirli olur. Zaten günümüzde müşahhastan tekrar mücerrede doğru bir kayış gözlenmektedir ki, böylesinin, İslâm’ın ruhuna daha uygun düşeceği münakaşa götürmez bir gerçektir...

Şiir ve Serbest Vezin

Elbette serbest veznin bir sanat yönü var. Zaten nesrin bile sanat yönünün olduğu yerde, serbest vezinde olmamasını düşünmek mümkün değildir. Meselâ, serbest vezinle yazılmış öyle şiirler vardır ki bunlar, bir “Sessiz Gemi” ve “Süleymaniye’de Bayram Sabahı” ölçüsünde şiir değerine sahiptirler. Yalnız şu hususa dikkat etmek lâzım. Bu stilde yazılmış –hem de çok güçlü kalemler tarafından– şiirler de tıpkı Ahmet Haşim’in o güzel şiirlerinde olduğu gibi, bazen her şey sembollerin buğulu âleminde bir sır hâline gelmekte. Zannediyorum, aradan uzun bir zaman geçince, sembollerle dolu olan bu şiirler, şairine bile gösterilse, maksadını anlamak ve anlatmakta zorluk çekecektir. Bu sebeple, şiirin serbest olanında da olmayanında da arz ettiğim husus kat’iyen kulak ardı edilmemelidir.