Bunlar ve bunlara benzer esaslarla, teknoloji maratonunda yarışı önde götüren Japonları şahsen ben de takdir ederim. Ancak onları bir harika veya mucize gibi yorumlamayı da fazla abartılı bulmaktayım.
Ayrıca, Japonların kopya ettikleri teknik yine Batı kaynaklıdır. Bu itibarla da, Japonlarda ciddî bir ibda gücü olduğu söylenemez. Dolayısıyla Batı, teknikte tıkandığında Japonları da zor günler bekliyor, demektir. Ucuz işçilik ve fazla çalışmayla kapatılan ara, eğer bunlara yeni yeni şeyler keşfetme ve orijinal şeyler yakalama eklenmezse, çok uzun ömürlü olmayabilir. Zaten yukarıda söylenen bazı dinamiklerde çöküş de başlamıştır. Dolayısıyla Japonların da ilk dönemlerdeki performansı sürdürmeleri oldukça zor görünüyor.
Bununla beraber Japonlar bir süre daha ilgi odağı olmaya devam edeceklerdir. İslâmî hizmetler adına da bu böyledir. Nitekim birçok İslâm büyüğü Japonların umumî durumunu nazara alarak, onların topluca İslâm’a dehaletlerini beklemişlerdir. Bu mânâda müjdeler vermiş ve bu mânâda çeşitli çalışmalara girmişlerdir.
Günümüz Japonyasına bakarsak, mazideki kanaate aynen katılmak imkânsızdır. Elbet bizim bu kanaatimiz, onların asla İslâm’a uyanmayacakları mânâsına gelmez. Ne var ki, çok ciddî ve uzun vadeli bir çalışma gerektiren böyle bir neticeyi, kısa vadede ve cılız gayretlerle beklemek de fazla ütopik olsa gerek. Japonya’da İslâm’ı tebliğ edecek insanların güçlü, ufku açık, alabildiğine fedakâr ve fevkalâde İslâmî kültürle mücehhez olmaları şarttır. Diğer taraftan, dünya işiyle bu kadar dolu insanlara, bir şeyler anlatmak fırsatını yakalamak için beklenecek süre de ciddî bir sabır gerektirmektedir.
Roman - Hikâye - Tiyatro ve Sinema Üzerine
Bunlar bir yönüyle müstakil, bir yönüyle de birbirine bağlı konulardır. Zaten biz de, bu konuların kendilerinden değil, onlarla ilgili bakış açımızdan bahsedeceğiz. Roman, hikâye, tiyatro ve sinema, Batı’ya göre bizde çok geridir. Bunda, önceleri İslâm’ın bu mevzudaki tavrı rol oynasa bile, bize ait ihmalin rolü daha büyük olmuştur. Burada “İslâm’ın tavrı” ifadesini bilhassa kullanıyorum. Zira, bu konularla ilgili İslâm’ın kesin yasağı söz konusu değildir. Ancak açık-kapalı bazı ifadelerden, karşı bir tavır sezmek de mümkündür.