İkinci Dünya Harbi’nden sarsık, yıkık ve yenik çıkmış Japonlar, kısa zamanda kendilerine gelmeyi, ayakları üzerine doğrulmayı ve Batılılarla yarışmayı başardı.. başardı ve ilk hamlede Avrupa’yı, ikinci hamlede de diğer bütün gelişmiş ülkeleri geride bıraktı. Bugüne kadar araştırmacılar, onları böyle bir başarıya ulaştıran dinamikler üzerinde çok durdular.

Söylenenler özetle şunlardı:

a. Japonlar Batı tekniğini alırken, Batı’nın ahlâkî değer ve hükümlerine sürekli kapalı kaldılar. Buna bir bakıma “muhafazakârlık” da denebilir. Tabiî günümüzde aynı şeyi söylemek mümkün değildir. Çünkü onlar da şimdilerde büyük bir çoğunluğu itibarıyla Batı ahlâkına motive olmuş durumdalar. Amerikan hayranlığı onlarda da diğer ülkelerden farksız seviyede... Tabiî buna “ulaşmak” mı, “inmek” mi demek gerekir, her zaman münakaşası yapılabilir... Ama, Japonların işin başında sergiledikleri muhafazakâr tutumun onların terakkisinde önemli bir rol oynamış olduğu her zaman söylenebilir.

b. Çalışmayı ahlâk hâline getirdiler. Onların kısa zamanda çok büyük mesafeler almalarında bu husus da oldukça önemlidir. “Kişi mutlaka çalıştığının karşılığını görür.”⁷² Bugün bunun en çarpıcı örneği Japonlardır...

c. Teknoloji transferinde hiçbir fedakârlıktan kaçınmadılar. Batı dünyasındaki bazı projeleri çalmak için seve seve canını veren Japon sayısı bir haylidir. Bu da milletine aşk derecesinde bağlı olmanın tabiî bir neticesidir. Japonlar, bu dinamiği en iyi kullanan ve en güzel temsil eden bir millet sayılabilir.

d. Japonlar büyük bir çoğunluk itibarıyla sade, gösterişsiz ve israfa da oldukça kapalı bir hayat yaşamaktadırlar. Küçük evler, basit mobilyalar günümüzde dahi Japon hayatının vazgeçilmez esaslarıdır. Evlerin pek çoğunda hâlâ yer yatakları kullanılmaktadır.