Bir Tarihî Yanılgı

Tanzimat ve onu takip eden dönemlerdeki ferman ve kanunnameler, kuru bir taklit anlayışı içinde hazırlanmış ve hazırlanırken de “Düvel-i Muazzama”ya şirin görünmeden başka bir hedefi olmayan bir kısım basit mazbatalardan ibaretti ve bunlar hazırlanırken kat’iyen toplumumuzun temel yapısı hesaba katılmamış ve bu kanunnamelerin getirdikleri, götürecekleri hiç mi hiç düşünülememişti. “Gülhane Hatt-ı Hümayunu” o tantanalı, depdebeli üslûbuyla okunurken, halk kitleleri şöyle dursun, bu tumturaklı kelimelerden, cümlelerden, devlet ileri gelenleri bile pek bir şey anlamamıştı.. anlamamıştı ve her şey bir şehrayin şatafatı içinde, gözleri kamaştırmasıyla sönüp gitmesi bir olmuştu.

Düşünmek ve Yine Düşünmek Zorundayız

Herkesi kuzu zannedip, kuzu olmaya kalkışmak sadece çakalları ve kurtları sevindirir. Biz, Balkan fitnesinde ve Cihan Harbi’nde çakallığın ve kurtluğun en utandırıcılarını gördük.

Overof’un bombaları gönülleri delip geçerken, İstanbul ve İzmir sokaklarında Rum çocukları, başlarında Yunan bayrakları, şapkalarının üstünde Overof’un ismi, Pan-Helenizm türküleriyle ortalığı velveleye veriyorlardı. Onlar veya başkaları –Allah ülkeyi ve milleti korusun!– aynı imkânları elde ettiklerinde, aynı şeyleri yapacaklarında tereddüt edilmemelidir.

Zıt Görüntüden Alınması Gereken Ders

Dün, bizim çoban ve kapıkullarımız olan bir kısım sergerdan ve derbeder milletler, bugün ilimleri, terakkileri ve muntazam idareleriyle bize caka satmaya başlamış, hatta fırsat buldukça haysiyetimizle oynar hâle gelmişlerdir... Bunlardan olsun ibret alınmalı değil miydi..? Düne kadar çevremizde halâyık gibi dolaşıp duran, bu cahil milletler, bu tarihsiz kavimler, bu ayaklar altında pâyimâl ırklar nasıl olmuş da inkırazdan kurtulmuş ve bugünlere ulaşmışlardır..? Bunların hesabı, bugünün vicdanlı mütefekkir ve vatanperverlerine düşmez mi? Bugün olsun, bunlar üzerinde durulmaz ve milletin dertlerine derman aranmazsa; müzminleşen hastalıklarımızla vatan çökmeye, millet ağacı da devrilmeye yüz tuttuğu zaman, gösterilecek telaşlar, koparılacak feryatlar, ama hiç mi hiç fayda vermeyecektir.