Kabir Azabı

Kabir azabı hakkında Fahreddin Râzî ile İmam Gazzâlî’nin farklı mütalâaları var. Bunlardan biri, azabı ruh ve cesedin birlikte duyacağını söylerken, diğeri, sadece ruh muazzeb olur diyor. Kanaatime göre, sadece kabir azabının teferruatına ait meselelerde değil, bunun gibi aslı Allah ve Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem) tarafından beyan edilip, teferruatına ait malumatların verilmediği her İslâmî mesele için bu türlü şeylerin kapağını fazla açmamak, o mevzular hakkında ileri-geri fikir beyan etmemek gerektir. Bu düşünceye Cenâb-ı Hakk’ın Arş’a nüzûlü için, İmam Malik’in “Nüzul haktır, keyfiyeti meçhuldür, bu hususta soru sormak ise bid’attır.” sözü misal olarak verilebilir.

Evet, aslında biz ruh-ceset münasebetlerinin perde arkasını bilemiyoruz. Meselâ, rüyalarda ruh-ceset münasebeti nasıldır? Korkulu rüyalarda ceset niye terler, ürperir? Dehşetli rüyalarda neden insan rüyanın dehşetine göre titrer, ağlar, hatta ağlayarak uyanır.

Netice itibarıyla 20. asırda ilmin bütün verilerini, teknolojinin tüm imkânlarını ve insanlık tarihinin tecrübelerini harmanlasak bile, dünyada ruh-ceset münasebeti hakkında kesin bir söz söyleyemiyoruz. Nerede kaldı, âlem-i berzah hakkında tespitlerde bulunmak?

Nebi Misyonu

Seyyid Şerif imanı şöyle tarif ediyor: “İman, insanın aklını kullanması veya âfâkî ve enfüsî tefekkür neticesinde Allah’ın, insanın içinde yakacağı bir meşaledir.” Öyleyse Nebinin ve dava-yı nübüvvetin vârisleri olan tebliğ ve irşad erlerinin esas vazifesi bu meşaleyi tutuşturmak olmalıdır. Şöyle de düşünebiliriz. Nebi, bütün kâinatı bir kitap hâline getirse, sonra bir “mâ-i zülâl” gibi insanların içine akıtsa, münhasıran bu cehd ve gayretle insanda iman hâsıl olur mu? Sizin aklınıza gelebilir ki, Nebi’nin bu çalışması karşısında olmalı. Hayır, Allah o meşaleyi yakmadıktan sonra olmaz. Onun için Nebi’nin niyeti, gayreti müsellem olmakla beraber, Allah’ın meşîet ve iradesine, O’nun o buudda tecellîsine ihtiyaç vardır. Öyleyse günümüzde bu vazifeyi yüklenen dava erleri de “kîl ü kal” ile, abes uğraşılarla vakit geçireceklerine bir zamanlar nebilerle temsil edilen ve onların diliyle tebliğ edilen o yüce hakikatleri kabul ettirmek için önce Allah ile irtibatlarını kuvvetli tutmaya bakmalılar; bakmalılar ki, irşadlarında müessir olsunlar.