Şefkat Âbidesi Peygamber
Her peygamber kendi ümmetini sever. Bu sevgiden, bazen sevginin kendisi bazen de şefkat mânâsı kasdolunabilir. Her ikisi de peygamberlerde en ulvî seviyededir. Ancak peygamberlerin kendi aralarında derece farkları mevzuubahis olduğu gibi, onlardaki duygu ve düşüncede de böyle farklılıklar her zaman söz konusudur. İşte bu hakikate binaen, bütün peygamberlerde var olan sevgi ve muhabbet Efendimiz’de en âzam derecede vardır. Vardır ki, Cenâb-ı Hak (celle celâluhu) O’nun bu şefkat ve muhabbetini anlatma sadedinde kendi isimleriyle onu yâdetmiş ve Allah Resûlü’ne “Raûf, Rahîm.” demiştir. O, mü’minlere karşı işte böyle bir sevgi ve şefkat âbidesidir.
Dinin Lüzumu
Din, sel felaketlerinin, zelzelelerin insanları zorladığı ve muztar kalmaktan doğan bir sistem olmadığı gibi, beşerin iktisadî, içtimaî durumlarını temin etmek, onları huzura kavuşturmak için ortaya atılmış bir sistem de değildir. Yine o, Renanların, Russoların dediği gibi, insanın tabiatından doğmuş olmakla da hiçbir alâkası yoktur. O ilâhî bir kanunlar mecmuası, ilâhî bir vaz’dır ve insanların dünyevî ve uhrevî bütün saadetini tekeffül etmek üzere Allah (celle celâluhu) tarafından vaz’edilmiştir.
Buradaki huzur ve mutluluğumuz ona bağlıdır. Umumî ve hususî hukuk mefhumunun var olması ancak onunla mümkündür. Ahirette de yine, Cennet’e ve Cemalullah’a erme onun sayesinde olacaktır.
Hassas Konular
Cenâb-ı Hakk’ın zât, sıfât, esmâ ve ulûhiyetiyle alâkalı hususlarda söz söylerken çok dikkatli ve edepli olunmalıdır. Bunlar, bizim idrak ve ihata çerçevemizi aşacak kadar engin ve derin konulardır. Bize ait kelimelerin dar kalıpları, ummanlaşan o mânâları ifadeden her zaman âciz kalmıştır ve âciz kalacaktır. Bir kere onlar, keyfiyet ve kemmiyetten münezzeh ve müberradırlar. Evet, elimizde onları ölçecek ne bir ölçü ne de bir kıstas vardır. Bütün mukayese usullerinin iflas ettiği böyle bir zeminde, düşünceleri beyana dökmenin en beliğ yolu sükuttur, konuşmamaktır. Ne var ki bazen izah adına konuşmak zarureti hâsıl olabiliyor. Öyle zamanlarda da, Bediüzzaman Hazretlerinin tavır ve anlayışı bizler için bir ölçü olmalı ve yapılan izahlarda mutlaka “münezzeh, mukaddes, müberrâ” gibi edep ifadeleri kullanılarak Cenâb-ı Hakk’a ait “Şe’niyetler” öyle anlatılmalıdır. Yoksa O Zât-ı Ecell-i Âlâ’dan herhangi birinden bahsediyor gibi bahsetmek hatadır; ciddî bir saygısızlık ve cehalet ifadesidir. Hâlbuki ne cehalet ne de saygısızlık mü’mine yakışır sıfatlar değildir…