Din Bir Bütündür
Din, bir bütündür, tecezzi ve inkisam kabul etmez. Başka bir ifadeyle tecezzi ve inkisam dinin hakikatiyle telif edilemez. Din sanki bir ağaç gibidir. İtikada ait meseleler onun kökü, ibadete müteallik hususlar, dalı-budağı, muamelat onun çiçekleri, ukubat koruyucusu, evrâd ve ezkâr gibi hususlar da onu alttan ve üstten besleyen unsurlardır. İşte böyle bir bütünlük ve yekparelik arzeden din, bütünüyle Allah tarafından vaz’, peygamber tarafından da tebliğ ve temsil edilmiştir.
Temsil Peygamberi
Efendimiz sadece bir teşrî peygamberi değildi. O, aynı zamanda tam bir temsil peygamberiydi. Ne demiş ne söylemişse, mutlaka onu hayata geçirmiş ve tatbik etmişti.
Şimdi O’nun sadece bir itaat şuurunu nasıl mayaladığına bakalım: Bir toplum düşünün ki, bu toplumda ne babanın oğluna sevgi beslemesi ne de oğulun babaya saygı göstermesi söz konusudur. Bu toplum içinde, kardeşler arası, menfaatin dışında hiçbir değer hükmü göstermek mümkün değildir. Hemen her evde birkaç köle vardır ve o günkü insanlar, bu kölelere herhangi bir ev eşyası kadar dahi değer vermemektedir. Kölelerin, efendileriyle aynı sofraya oturması; zaten kat’iyen söz konusu değildir. Evet, köleler de bir canlı türüdür; ama asla insan değillerdir. Bu itibarla da hür insanların yararlandıkları şeylerden kat’iyen yararlanamazlar. Bu düşünce toplumda öylesine yerleşmiş ve kök salmıştır ki, aksini iddia etmeye imkân yoktur. Hatta böyle bir iddia cüreti, cinnetle eşdeğerdir. İşte böyle bir toplumda, Allah Resûlü öyle bir itaat şuuru geliştirip yerleştirmiştir ki, cihanda bir eşi ve benzeri yoktur.