Dördüncü Mertebe

Allah, yüceler yücesidir! Allah büyüktür!

Zira O öyle Ezelî bir Adl, Âdil, Hakem, Hâkim, Hakîm’dir ki, şu kâinat ağacının gövdesini, meşiet¹⁸ ve hikmetinin asılları ile altı günde ortaya çıkarmış; onu kaza ve kaderinin düsturlarıyla detaylı hale getirmiş; âdet ve sünnetinin kanunlarıyla düzene koymuş; inayet ve rahmetinin prensipleriyle süslemiş; eserlerinin intizamı, yarattıklarının süslenmeleri, birbirine benzemeleri, birbiriyle uyum içinde bulunmaları, birbirinin ihtiyaçlarına cevap vermeleri, yardımına koşmaları, sarmaş dolaş olmaları ve her şeyde kaderin takdiri ile, kendileri için belirlenen kabiliyetleri ölçüsünde; bilerek, kusursuz ve sağlam yapılmalarının şehadetiyle, isim ve sıfatlarının cilveleriyle bütün bir varlığın çehresine nurlar serpmiştir.

Varlığın düzenlenmesinde

º her tarafı kuşatmış hikmet…

º süslenmelerindeki tam inayet…

º lütuflara ermelerindeki engin rahmet…

º terbiye edilmelerindeki hepsini kuşatan iaşe ve rızıklar…

º Yaratıcısının Zât’ına ait şe’nlerine¹⁹ ayna olan harikulâde sa

natlı hayat…

º güzelliklerle bezenmesindeki iradeyle ortaya çıkan güzellikler… º varlıkların geçip gitmesiyle beraber onlarda yansıyan güzelliğin

tecellisinin devamı…

º Mâbudlarına karşı kalblerindeki sadık aşk...

º kutsî bir çekime (cezbeye) doğru kendilerini salıvermeleri…

º bütün mükemmel insanların, Yaratıcılarının bir olduğunda itti

fak etmeleri…

º parçalarında faydaların gözetildiği tasarruflar…

º bitkilerdeki hikmetli düzenleme ve idare…