İmam Eş’arî ve Nakilcilik Hakkında Bir Mülâhaza

İmam Eş’arî, Mutezile içinde yetişmiş bir zattır. Mutezile de o gün Yunan felsefesinin usûllerini kullanmaktaydı. O dönemde Bağdat’tan Suriye’ye kadar her yerde bu düşünce hâkimdi. Dolayısıyla İmam Eş’arî’nin de mücadelesinde Yunan felsefesinden istifade etmesi, onlarla münazarada onların üslûbuna göre konuşması oldukça önemli sayılır ki, İmam, hasımlarına karşı yine onların silahıyla mukabele etme yolunu tercih etmiştir.

İmam Eş’arî’yi Yunan felsefesini kullanıyor diye tenkit etmek doğru bir mantık değildir. Meselâ, bugün, en son ilmî prensiplere dayanarak tevhid isbat edilse, bunu yapan gavur mu olur? Üstad Bediüzzaman Hazretleri herkesin ilim ilim deyip içinde boğulduğu şeylerde Allah’ın varlık ve birliğine deliller bulup çıkarmakta...

Meselenin bir diğer yönü de şudur: Acaba, bunu iddia edenler Yunan felsefesini ne kadar biliyorlar? Hangi kitapları okumuşlar? Tales’ten Figaros’a, Aristo’dan Eflatun’a kadar hangisi Yunan felsefesi? Acaba, Yunan felsefesi dedikleri şeyin temel prensiplerini tespit etmişler mi?

Aslında, her denilenin tesirinde kalan bu kabîl nakilciler, zannediyorum İmam Eş’arî’nin topuğuna dahi ulaşamazlar.

Firavun Hakkında Mülâhazalar

Tevrat’a göre Firavun’un ölümünden sonra Hz. Âsiye ve ağabeyi, Firavun’un amca çocukları, ordu kumandanları ve askerlerinin büyük bir kısmı iman etmişlerdir. Firavun topluluğunun şerirleri, iş başından kovulduktan sonra, Kıptî kavmi arasında Hz. Musa’nın tebliğ ettiği din hızla yayılmıştır. Zaten Firavun’u hezeyana sevk eden de buydu ki, sihirbazların Hz. Musa’ya iman etmesi onu çileden çıkartmıştı. Ayrıca bu hâdise, zamanlama açısından da tam bir nebi firasetini göstermektedir.