Oruç, Vesveseye Set Çeker

Oruçla insan, nefsin kendisine fısıldamaya çalıştığı şeytanî vesveselerin önüne bir set çeker.. derken zimamı eline alır ve nefsini yönlendirmeye çalışır. Zira o artık, yemeğe, kadına ve dünyaya karşı kapalı bir durumdadır.. ve bu sayede o, dünya adına gelecek baskılardan âzâde olarak, izzetli bir hayat yaşamaya namzet demektir ki, böyle birisi ise, Cenâb-ı Hakk’ın hakikî mü’minleri şereflendirdiği izzet duygusunu yakalamış olur. “İzzet (üstünlük), ancak Allah’a, elçisine ve mü’minlere mahsustur.”⁸

Sahabenin Namazı

Öyle olmayanı çok azdır. Zira öyle olmasının sebepleri tamdı. Bugün sıradan insanlar bile, bir velinin arkasında kılmış oldukları namazlardan ayrı bir lezzet alırlar. Hâlbuki o devirde, her şeyiyle bir orijinalite vardı. Zamanın törpüleyici etkisi, kendisini henüz hissettirmemişti. Yer ile sema arasında irtibat devam ediyordu ve muhteşemdi. Arzda olan en ufak hâdise, semada ihtizazlar meydana getiriyordu. Semanın sakinleri yeryüzüyle yakından alâkadar oluyordu. İnsanlar, içlerinden geçen şeylerden dahi sıgaya çekiliyorlardı. Böylesine her şey olmaya müsait bir zeminde yaşayan insanların, hâlet-i ruhiyeleri bakımından bizim gibi olmaları, her hâlde düşünülmemelidir.

Bir diğer yaklaşım ise, insan, cahiliye çukuruna girmeden rabbânî olmanın ve zirvelerde gezmenin ehemmiyetini, lezzetini tam idrak edemez. Bazıları, daima vadilerde dolaşır, hisleriyle ağlar, fakat idrakleri henüz kapalıdır. İdrak buudunda bir toparlanma olunca, işte o zaman zirveye de çıkabilir. Aksi takdirde, böyleleri hisleriyle oralarda dolaşır dururlar.