Şu kelimedeki yüce tevhid mertebesinin büyük bir deliline şöyle işaret edeceğiz: Otuz Üçüncü Mektup’un Yirmi Dördüncü Pencere'sinde söylendiği gibi, şu varlıklar ilahî bir irade ile akıp gidiyor. Şu kâinat, Rabbanî bir emirle hareket ediyor. Şu mahlûkat, Allah’ın izniyle zaman nehrinde sürekli akıyor, gayb âleminden gönderiliyor; onlara şu görünen âlemde zahirî birer vücut giydiriliyor, sonra muntazaman gayb âlemine yağıyor, iniyorlar. Ve Cenâb-ı Hakk’ın emriyle sürekli istikbalden gelip şimdiki zamana uğrayarak teneffüs ediyor ve mâziye dökülüyorlar.

İşte mahlûkatın şu akışı gayet hikmetle, rahmet ve ihsan dairesinde.. şu seyri, her şeyi kuşatan gayet geniş bir ilimle, hikmet ve düzen dairesinde.. ve şu gidişatı gayet merhametle, şefkat ve mizan dairesinde baştan aşağı hikmetlerle, faydalarla, neticelerle ve gayelerle gerçekleşiyor. Demek bir Kadîr-i Zülcelâl, bir Hakîm-i Zülkemâl tek tek her varlığa, varlık topluluklarına ve o topluluklardan meydana gelen âlemlere kudretiyle sürekli hayat verip onları vazifelendirir, sonra hikmetiyle öldürüp terhis eder. Gayb âlemine gönderir, kudret dairesinden ilim dairesine çevirir.

İşte, şu kâinatı her şeyiyle çekip çevirmeye gücü bulunmayan.. bütün zamanlara hükmü geçmeyen.. âlemleri tek bir fert gibi hayata ve ölüme mazhar etmeye kudreti yetmeyen.. ve baharları, bir çiçek gibi hayat verip yeryüzüne takamayan, sonra da ölümle ondan koparıp alamayan bir zât, hiç mümkün müdür ki ölüme ve öldürme fiiline sahip çıkabilsin! Evet, en basit bir canlının, tıpkı hayatı gibi ölümünün dahi, hayatın bütün hakikatlerini ve her türlü ölümü elinde tutan bir Zât-ı Zülcelâl’in kanunu, izni, emri, kuvveti ve ilmiyle olması zorunludur.

Sekizinci Kelime

وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ Yani O’nun hayatı daimîdir, ezelî ve ebedîdir. Ölüm ve fânilik, hiçlik ve yokluk O’na ârız olamaz (sonradan ilişemez, tesir edemez). Çünkü hayat, O’nun kendi Zât’ındandır. Varlığı kendinden olan, geçici olamaz. Evet, ezelî olan elbette ebedîdir. Kadim olan elbette bâkidir. Vâcibü'l-Vücûd,⁴¹ elbette daimîdir.