İşte bu örnekler gibi çok şey ve Cenâb-ı Hakk’ın ihsan ettiği bereketin çok yönü var. Bu köyün halkı çoğunu bilir. Fakat sakın bunları övünmek maksadıyla söylüyorum zannetmeyiniz, belki mecbur kaldım. Hem bunların benim iyiliğim için verildiğini düşünmeyiniz. Bu nimetler ya yanıma gelen hâlis dostlarıma ihsan ya Kur’an hizmetine bir ikram ya iktisadın bereketli bir faydası veyahut yanımda bulunan ve “Ya Rahîm, ya Rahîm!” diye zikreden dört kedinin rızıklarıdır; bereket suretinde gelir, ben de ondan istifade ederim. Evet, hüzünlü mırmırlarını dikkatle dinlesen, kedilerin “Ya Rahîm, ya Rahîm!” çektiklerini anlarsın.

Kedi bahsi geldi, tavuğu hatıra getirdi. Bir tavuğum var. Şu kış mevsiminde, yumurta makinesi gibi, pek az ara ile hemen her gün rahmet hazinesinden bana bir yumurta getiriyordu. Hatta bir gün iki yumurta getirdi, ben de hayret içinde kaldım. Dostlarıma, “Böyle olur mu?” diye sordum. Dediler ki: “Belki Allah’ın bir ihsanıdır.” Şu tavuğun yazın çıkardığı küçük bir de yavrusu vardı. Ramazan-ı şerifin başında yumurta vermeye başladı, kırk gün devam etti. Küçük olmasına rağmen, hem kış mevsiminde hem de ramazanda yumurta vermesi üzerine, bu mübarek halin Cenâb-ı Hakk’ın bir ikramı olduğuna ne benim ne de bana hizmet edenlerin şüphemiz kaldı. Hem ne zaman ki annesi yumurtayı kesti, hemen o başladı, beni yumurtasız bırakmadı.

İkinci Soru

Ehl-i dünya diyor ki: “Dünyamıza karışmayacağına dair sana nasıl güveneceğiz? Seni serbest bıraksak belki dünyamıza karışırsın. Hem kurnazlık yapmadığını nereden bileceğiz? Kendini dünyayı terk etmiş gibi gösterip halkın malını görünüşte almasan da gizlice alarak bir kurnazlık yapmadığından nasıl emin olacağız?”

Cevap: Yirmi sene önce Dîvan-ı Harb-i Örfî’deki¹² ve çoklarının bildiği, hürriyetten daha önceki halim, hem “İki Mekteb-i Musibetin Şehadetnamesi” adlı, o zamanki Dîvan-ı Harb’de yaptığım müdafaalar kesinlikle gösterir ki, hayatımı değil kurnazlık, belki basit bir hileye bile tenezzül etmez bir tarzda geçirmişim.

Eğer hilem olsaydı, bu beş sene içinde sizlere dalkavukluk