İçeriğe geç

Birincisi اَلَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ , ikincisi de اَلَّذِينَ أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَيْهِمْ şeklinde بِهِ zamirinin takdiridir. بِهِ (o) zamiri takdir edilirken, bu “o”, صراط ’a işaret eder. Fakat herhâlde dikkatli araştırmacıların nokta-i nazarı olarak صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ demeyi tercih etmekte fayda var. Fakat zamiri kinaye olarak kullanmak da faydadan hâlî değildir. بِهِ zamirinin işaret ettiği صِرَاط kelimesiyle biz şu mânâyı anlamış oluyoruz: “Sen o belli yolda ol. Bu yol gelişigüzel yol değildir.” Bir bakıma harf-i tarifi ahd için kabul edersek, mânâsı şöyle olur: Bu yol, bizden evvel gelen en meşhur ve en namdâr insanların birer ay, birer güneş, birer yıldız gibi doğup battığı yoldur. Bu yol; binlerce münevver insanın gelip geçtiği güzergâhtır. Bu yol; İslâm uğrunda, şeriat ve din adına kurulan yüzlerce devletin yoludur. Bu yol; Hz. Âdem’den Hz. Muhammed’e (sallallâhu aleyhi ve sellem) kadar beşerin yaşadığı yoldur.

206