Fitne Zamanında Mü’min Tavrı

Herkul | . | HERKULDEN BIR DEMET HADIS

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ

قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

إِنَّ السَّعِيدَ لَمَنْ جُنِّبَ الْفِتَنَ

* * *

Mikdad b. Esved (radıyallahü anh) Hazretleri, İki Cihan Serveri Efendimiz (sallallâhü aleyhi vesellem)’in şöyle buyurduğunu naklediyor:

“Bahtiyar kimse odur ki, fitnelerin kol gezdiği dönemde fitnelerden uzak durur.”

(Ebû Dâvûd, Sünen; Taberânî, el-Mu’cemül-Kebîr)

 

Fitne Zamanında Mü’min Tavrı

Kargaşa, hile, entrika, ayrılık, ihtilaf, fesat, bozgunculuk gibi manalara gelen fitne dinimizde en çok sakındırılan ve uzak durulması için ihtarda bulunulan hususlardan birisidir.

Kur’an-ı Kerim’de sıkı sık fitne ve fesattan uzak durulması tembihlenmiş ve fitneye sebep olanlar kötülenmiştir. Bu konudaki bazı ayetler şöyledir:

كُلَّمَا أَوْقَدُوا نَارًا لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَسَادًا

وَاللَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ

 “Her ne zaman onlar savaş çıkarmak için bir yangın tutuşturdularsa Allah onu söndürdü. Sırf fesat çıkarmak için dünyanın her tarafında koşup dururlar. Allah ise müfsitleri (bozguncuları) sevmez.” (Mâide Suresi, 5/64)

وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ

وَاللَّهُ لاَ يُحِبُّ الْفَسَادَ

“(O münafık düşman) Senin yanından ayrılınca, ülkede fesat çıkarmak için çabalar durur, ürünleri ve nesilleri mahvetmek için uğraşır. Allah ise, fesadı (bozgunculuğu) sevmez. (Bakara Suresi, 2/205)

Fitnenin kötülüğü ve ona karşı nasıl davranılması gerektiğine dair bazı hadisler ise şöyledir: “Fitne uykudadır. Onu uyandırana Allah lanet etsin.” (Suyûtî, el-Câmius-Sağîr), “Fitne ve anarşi döneminde ibadet, sevap bakımından bana hicret etmek gibidir.” (Müslim, Fiten, 130; Timizi, Fiten, 31; İbn- i Mâce, Fiten, 14; Müsned, 525) Bir hadsi-i şerifte de fitne devrinde ayakta duranın, yürüyenden;  oturanın da ayakta durandan hayırlı olduğu bildirilmiştir.

Kargaşa ve fitneye çoğu zaman asılsız haberler, güvenilir bir kaynağı olmayan kulaktan dolma bilgiler sebep olmaktadır. Yine duyduğu her şeyi her yerde söylemek, hele bir de ona ilaveler katarak yönünü değiştirmek fitneye sebep olan hususlardandır. Bütün bunlar ise İslam’da büyük bir günah ve çok ciddi bir vebâldir. Mü’minlerden istenen tavır da her söylenene, fitne ve şâyialara itibar etmemeleri, duydukları sözleri ve karşılaştıkları hadiseleri tahkik etmeleridir.

Nitekim Kur’an-ı Kerim’de bu mevzuda;

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ

فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ

“Ey iman edenler, herhangi bir fâsık size bir haber getirecek olursa, onu iyice tahkik edin, doğruluğunu araştırın. Yoksa, gerçeği bilmeyerek bir takım kimselere karşı fenalık edip sonra yaptığınıza pişman olursunuz.” (Hucurât Suresi, 49/6)

وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ

إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولاً

Bilmediğin şeyin peşine düşme! Çünkü kulak, göz, kalb gibi organların hepsi de sorguya çekilecektir. (İsrâ Suresi, 17/36)

Allah Rasülü (aleyhissalâtü vesselâm) da bu konuda;

كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ

“Her duyduğunu başkalarına söylemesi kişiye günah olarak yeter.” (Sünen-i Ebî Dâvûd; Sahih-i İbn-i Hıbbân) buyurmaktadır.

Bazen güzel, doğru bir sözü bile vakitsiz ve yerinde olmadan söylemek, nakletmek büyük hatalara, fitnelere yol açabilir. Kur’an-ı Kerim’de ise fitne hakkında şöyle buyrulmuştur:

وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ

“Fitne, insan öldürmekten bile daha büyük bir kötülüktür.” (Bakara Suresi, 2/217)

Bu sebeple Bediüzzaman Hazretleri: “Her sözün doğru olsun, her hükmün hak olmalı. Lâkin hakkın olamaz her doğruyu söz etmek. Bunu iyi bilmeli.” (Lemeât) demektedir. Yutmadan önce çiğnemek ne ise, konuşmadan önce düşünmek de odur.

 Son olarak, mevzumuzu bir hadisi-işerif ile bitirelim:

لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ

“Fitne ve fesat için, insanların arasını bozmak için söz taşıyanlar cennete giremez.” (Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim)

اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلٰى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ

وَعَلٰى اٰلِه وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِينْ

وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ

 وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ