Şimdi hayatının mahiyetine bak; onun özeti şudur:

• Cenâb-ı Hakk’ın isimlerinin hayret verici tecellilerinin fihristi

• Hem ilahî sıfatların ve onların neticesi olan icraatın bir ölçeği • Hem kâinattaki alemlerin bir terazisi

• Hem şu büyük âlemin bir listesi

• Hem şu kâinatın bir haritası

• Hem şu yüce kitabın bir özeti

• Hem Cenâb-ı Hakk’ın kudretinin gizli definelerini açacak bir

anahtar külçesi

• Hem de varlıklara serpilen ve vakitlere takılan kemâl vasıfları-

nın “ahsen-i takvim”i yani en güzel suretidir.

İşte hayatının mahiyeti bunlar gibi emirlerdir.

Evet, senin hayatının sureti ve vazife tarzı şudur ki:

Hayatın bir mektubun kelimesi, kudret kalemiyle yazılmış hikmetli bir sözdür. Görünüp işitilerek Cenâb-ı Hakk’ın güzel isimlerine işaret eder. İşte hayatının sureti bu gibi emirlerdir.

Hayatının hakikat sırrı, Ehadiyet²⁷ tecellisine ve Samediyet²⁸ cilvesine ayna olmaktır. Yani Cenâb-ı Hakk’ın bütün âlemde tecelli eden isimlerinin toplandığı bir nokta hükmünde kuşatıcı bir merkezilikle o Ehad ve Samed Zât’a aynalıktır.

Hayatının saadet içindeki kemâli ise aynasında görünen Ezelî Güneş’in nurlarını hissedip sevmektir. Şuur sahibi olarak ona şevk göstermek, O’nun muhabbetiyle kendinden geçmektir. Kalbinin gözbebeğine nurunun yansımasını yerleştirmektir. İşte bu sırdandır ki, seni yüceler yücesi mertebeye çıkaran bir kutsî hadisin²⁹ meali olarak:

مَنْ نَه گُنْجَمْ دَرْ سَمٰوَاتُ و زَمِينْ أَزْ عَجَبْ گُنْجَمْ بَقَلْبِ مُؤْمِنِينْ³⁰

buyrulmuştur.