16. Kur’ân’da geçen bazı hitap şekilleri, Allah’tan Resûlü’ne tebliğatta bulunulduğunun bariz misalleridir: “Ey Nebi, de ki!..” gibi hitaplar sıkça tekrarlanmakta,15 hatta 332 yerde “Kul – De!” emri geçmektedir.16 Dünya çapında en büyük bir mürşid bile irşad ve tebliğ sadedinde, Allah’a ait olan bu kabîl tebliğ fermanlarını tayin ve tespit edemez.
Kur’ân’ın bu kabîl hitaplarında çok defa talim vardır, nasihat ve teselli vardır, dışarıdan sorulan sorulara cevaplar vardır; fıkıh kaidelerini tesis etme ve hayatın getirdiği müşkilleri çözme vardır; müşrikleri ve Ehl-i Kitab’ı yerinde davet, yerinde ilzam ve susturma vardır; insanın mahiyetini, duygu ve kabiliyetlerini teşrih, ruh yapısını tahlil vardır; bilinmeyen âlemlere işaretler, ebedî âleme ait ikazlar, kötü ahlâktan men’ ve güzel ahlâka teşvik vardır; kadınlık âlemiyle ilgili meseleler, ibadete teşvik ve azaptan terhib vardır; geleceğe dair beyanlar, işaretler ve remizler ve ilmî hakikatlere işaretler vardır. Bunlar ve bunlar gibi daha pek çok hususları muhtevi “Kul – De!” hitaplarını binbir renkli kanaviçe gibi bir araya getirip, Allah adına söz söylemek hangi insanın kârı olabilir?
Dipnotlar
- 15 Bkz.: Enfâl sûresi, 8/70; Ahzâb sûresi, 33/28, 59.
- 16 Bkz.: M. Fuad Abdulbâkî, Mu’cemü’l-müfehres li’l-elfâzı’l-Kur’âni’l-Kerim.