beyanıyla insanlıkta doğru yol üzere bulunan, hakiki ilahî nimetlere mazhar birer topluluk olan peygamberleri, sıddıkları, şehitleri, salihleri ve tâbiîni ifade etmekle beraber, İslam âleminde o beş kısmın en mükemmelini de ayrıca ve açıkça gösterir. Sonra o beş kısmın imamlarını ve reislerini meşhur sıfatlarıyla zikredip onlara işarette bulunduğu gibi, gayba dair bir haber olarak mucizeliğinin bir parıltısı ile o toplulukların gelecekteki reislerinin vaziyetlerini de bir yönüyle tayin eder.

Evet, ³³مِنَ النَّبِيِّينَ kelimesi nasıl ki açıkça Hazreti Peygamber’e (aleyhissalâtü vesselam) işaret ediyor. ³⁴وَالصِّدِّيقِينَ beyanı da Hazreti Ebûbekir Sıddık’a (radiyallâhu anh) bakıyor. Onun, Peygamber aleyhissalâtü vesselamdan sonra, ikinci olduğuna, yerine ilk kendisinin geçeceğine, “Sıddık” isminin ümmetçe ona hususi bir unvan olarak verileceğine ve onun sıddıkların başı görüleceğine işaret ediyor. ³⁵وَالشُّهَدٓاءِ kelimesiyle ise Hazreti Ömer, Hazreti Osman ve Hazreti Ali’yi (rıdvânullâhi aleyhim ecmaîn) gösteriyor. Üçünün Hazreti Sıddık’tan sonra peygamber halifeliğine mazhar olacaklarını ve şehit düşeceklerini, şehadet faziletinin de diğer faziletlerine ilave edileceğini gaybî bir haber olarak bildiriyor. ³⁶وَالصَّالِحِينَ kelimesiyle Suffe, Bedir, Rıdvan Ashabı gibi seçkin zâtlara işaret ederek, ³⁷وَحَسُنَ أُۨولئِٰٓكَ رَفِيقًا cümlesinin açık mânâsıyla müminleri onlara uymaya teşvik ediyor ve Tabiîn’in onlara uymasının çok şerefli ve güzel olduğunu gösteriyor. Dört Halife’nin beşincisi olarak إِنَّ ³⁸الْخِلَافَةَ بَعْدِي ثَلَاثُونَ سَنَةً hadis-i şerifinin hükmünü tasdik etmek ve hilafetinin süresi az olmakla beraber büyük kıymetini göstermek için işarî mânâsıyla Hazreti Hasan’ı (radiyallâhu anh) bildiriyor.

Sözün Özü: Fetih sûresinin son ayeti Dört Halife’ye baktığı gibi, bu ayet de gayba dair bir haber olarak onların gelecekteki vaziyetlerini teyit eder ve işaretlerle kısmen onlara bakar. İşte Kur’an’ın mucizelik yönlerinden olan gaybî haberlerin i’câz parıltıları Kur’an ayetlerinde sayılamayacak kadar çoktur. Sadece zahire göre hüküm verenlerin