İkinci Mühim Mesele

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه۪¹⁰

ثُمَّ اسْتَوٰٓى إِلَى السَّمٓاءِ فَسَوّٰيهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ¹¹

Bu ayet-i kerime gibi çeşitli ayetler, gökleri yedi kat olarak bildiriyor. İşârâtü’l-İ’caz tefsirinde, Birinci Dünya Savaşı’nın ilk senesinde, cephede, mecburen kısaca yazdığımız bu meselenin burada yalnız bir özetini yazmak uygundur. Şöyle ki:

Eski filozoflar ve gökbilimciler, gökleri dokuz tabaka olarak düşünüp şer’i lisandaki Arş ve Kürs’ü yedi kat gök ile beraber kabul ederek garip bir şekilde tasvir etmişlerdir. O dâhi filozofların gösterişli ifadeleri, insanlığa asırlarca hükmetmiş. Hatta birçok tefsirci, ayetlerin açık mânâlarını onların mezhebiyle bağdaştırmaya mecbur kalmış. Böylece Kur’an-ı Hakîm’in mucizeliğine bir derece perde çekilmiş. Eski felsefenin gökleri bir ucundan ötekine geçmek mümkün olmayan, delinemez ve tamiri imkânsız bir bütün şeklinde tarif edip ifrata varmasına karşılık “yeni hikmet”¹² adı verilen yeni felsefe tefrite düşüp göklerin varlığını âdeta inkâr ediyor. Öncekiler ifrata, sonrakiler tefrite düşerek hakikati olduğu gibi gösterememişler. Kur’an-ı Hakîm’in mukaddes hikmeti ise o ifrat ve tefriti bırakarak orta yolu bildirir ve der ki: Sâni-i Zülcelâl göğü yedi kat olarak yaratmıştır. Hareket eden yıldızlar, göklerde balıklar gibi gezer ve O’nu tesbih eder. Hadiste ¹³اَلسَّمَاءُ مَوْجٌ مَكْفُوفٌ buyrulmuştur. Yani, “Gök, dalgaları dinmiş bir denizdir.”

İşte bu Kur’an hakikatini yedi kaide ve yedi mânâsı ile kısaca ispat edeceğiz.