Soru: Muhterem Efendim,

Herhangi bir hareketin sağlıklı büyümesinde, amûdî (dikey) yükseliş ile ufkî (yatay) genişlemenin dengelenmesi gerektiği ifade edilmişti.

Amûdî yükseliş ve ufkî genişleme nasıl anlaşılmalıdır? Bu sıhhatli büyümeyi gerçekleştirmek hangi hususlara bağlıdır?

– Hazmedilememek, dikey yükselmeye bağlı değildir; çok küçük şeyler bile yerinde hazımsız kimseler tarafından hazmedilemez.

– Karşımıza çıkan engelleri bilirsek, sükût-u hayaller ve inkisarlar yaşamayız; ‘’bunlar bu yolun realiteleri’’ der geçeriz.

– Sadece kendi düşünceniz çerçevesinde Mevlanalık, Yunusluk deseniz dahi, çevre size müsait değilse rahatsızlık duyarlar.

– Sizi müdafaası daha tesirli olanlar, yani başkaları müdafaa etmeli; imkânı varsa sizi Hıristiyan müdafaa etmeli, Yahudi müdafaa etmeli.

– Dikey yükselmeye karşılık, çevre de dikey olarak fethedilmesi lazım.

– Bir yerde ufkîyseniz (yatay gidiyorsanız), onunla o dikey yükü kaldıramazsınız.

– Yaptığımız hizmetlerde, mutlaka o işi ileriye götürdükçe çevre yaparak götürmeliyiz; tabir-i diğerle meseleyi bir halk meselesi hâline getirmek lazım.

– Dünya problemleri siyasilerin anlaşmasıyla değil, insanda çözülmekle halledilir; o da halkların halklarla kaynaşmasına bağlıdır.

– Dipten gelen, alttan gelen ve yeni nesillere sahip çıkmak suretiyle realize edilen hareketler, Allah’ın izniyle devam ve temadi vaad eder.

– Biri dikeyken (amudiyken), öbürü ufki (yatay) olunca, çok problemle karşı karşıya kalma ihtimali vardır.

Not: M. Fethullah Gülen Hocaefendinin 18 Kasım 2011 tarihinde yapmış olduğu ilk kez yayınlanan sohbeti.