Beşinci Nükte ......................................................................................... 451

فَانْظُرْ إِلىٰٓ اٰثَارِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ⁹⁴

ve

اَللّٰهُ لٓا إِلٰـهَ إِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّومُۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ⁹⁵

yüce ayetlerinin bir nüktesi ve “Hayy” İsm-i Âzam’ının bir cilvesidir. Kısaca beş “işaret”le gösterilmiştir.

Birinci Remiz .......................................................................................... 452

Hayy ve Muhyî isimlerinin en büyük cilvelerinden olan “Hayat nedir? Mahiyeti ve vazifesi nelerdir?” sorusuna bir fihrist gibi, özetle yirmi dokuz mertebede, iki sayfada, öyle güzel bir şekilde cevap vermiştir ve hayatı öyle güzel tarif etmiştir ki; bu nasıl hayret verici bir izah, bu nasıl kusursuz ve akıcı bir üslûp, bunlar nasıl garip tabirlerdir; benzeri görülmemiştir. İnsan, bu hakikatlerin güzelliğine meftun oluyor, hayretinden parmağını ısırıyor, daha güzel bir tarif düşünemiyor, takdirler içinde hayranlıkla tefekküre dalıyor.

İkinci Remiz ............................................................................................. 454

Hayatın yirmi dokuz vasfından yirmi üçüncüsünde, iki yüzünün de şeffaf ve parlak olduğunun, görünüşteki sebeplerin Rabbanî kudretin tasarruflarına perde edilmemesi gerektiğinin anlatıldığını ve bunun sırrını bildirir.

Üçüncü Remiz ........................................................................................ 456

Kâinatın neticesi hayat olduğu gibi, hayatın neticesi olan şükür ve ibadet de âlemin yaratılış sebebi ve istenilen meyvesidir. Bu itibarla, kâinatın Hayy ve Kayyûm Yaratıcısının sayısız nimetiyle kendini canlılara bildirip