hafifler, kısmen gider. Bilhassa kuruntularla, bazen merak sebebiyle bir dirhem maddî hastalık on kat büyür. Merak kesildiğinde ise o hastalığın onda dokuzu gider. Merak, hastalığı artırdığı gibi, Allah’ın hikmetini itham, rahmetini tenkit ve Hâlık-ı Rahîm’den şikâyet hükmünde olduğu için insan maksadının zıddıyla tokat yer, hastalığı şiddetlenir.

Evet, nasıl ki şükür nimeti artırır,¹² aynen öyle de, şikâyet hastalığı ve musibeti şiddetlendirir. Merak da bir hastalıktır. Onun ilacı, hastalığın hikmetini bilmektir. Madem hikmetini, faydasını öğrendin, o merhemi meraka sür, kurtul. “Ah!” değil “Oh!” de, “Eyvahlar olsun!” yerine ¹³اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ cümlesini söyle.

On Birinci Deva

Ey sabırsız hasta kardeş! Hastalık sana peşin bir elem verse de, önceki hastalığından bugüne kadar, geçip gitmesiyle manevî, sevabıyla da ruhî bir lezzet sağlıyor. Bugünden, belki bu saatten sonra hastalık yok, elbette olmayan bir şeyden elem doğmaz; elem olmazsa üzüntü de olmaz. Sen yanlış bir şekilde kuruntu yaptığın için sabırsızlık gösteriyorsun. Çünkü bugüne kadarki bütün hastalık zamanının maddî kısmıyla beraber elemi de gitmiş, geriye sevabı ve geçip gitmesindeki lezzet kalmış. Bu kazancın sana sevinç vermesi gerekirken, elem çekmek ve sabırsızlık göstermek akılsızlıktır. Gelecek günler henüz gelmemiş; var olmayan bir günü, bir hastalığı, bir elemi kuruntu ile şimdiden düşünüp elem duymak ve sabırsızlık göstererek üç mertebe “yok”a varlık rengi vermek, divanelik değil de nedir?

Madem bu saate kadarki hastalık zamanları sana sevinç veriyor. Ve madem yine bu saatten sonraki zaman henüz yoktur, hastalık yoktur, elem yoktur. Cenâb-ı Hakk’ın sana verdiği sabır kuvvetini böyle sağa sola dağıtma, içinde bulunduğun saatteki eleme karşı yoğunlaştır, “Ya Sabûr!” de, dayan.