Normo-makro Âlem Münasebeti̇

Yukarıdaki sözde bir teşbih yapılmıştır. Belâgat ilminde bu teşbihe teşbih-i mübtezel denir. Mübtezel kelimesi insanlara isnat edildiğinde çirkin bir mânâ ifade eder ama, belâgatçilere göre, çok kullanılan, herkes tarafından bilinen teşbih demektir.

Balans, eski kurmalı saatlerin çok önemli bir parçasıdır. Bu balans, ana çarkı sağa sola hareket ettirme işine yarar. Bu da diğer çarkların ondan güç alarak belli bir istikamette dönmelerini temin eder. Buradan hareketle biz kalb balansı derken, ondaki ritmiği veya onun aritmiye kapalı olmasını kastediyoruz. Hekimlik tabiriyle, onda ekstrasistol yoksa kalbin balansı çok ritmik atıyor demektir ki, avam ifadesiyle, kalbin atışları “tik tak” gidiyor anlamına gelir.

Şimdi kalbin Allah için tik tak atması, kalb ibresinin sürekli ebedî mihrabını ve minberini göstermesi mânâsınadır. Mekke’ye bir mihrap, Medine’ye bir minber nazarı ile bakacak olursak, İnsanlığın İftihar Tablosu’nun maskat-ı re’si (doğum yeri) ve medfeni veya teşrîdeki yeri açısından mihrabın, minberin ve aynı zamanda kalb ibresinin ne demek olduğunu anlamada zorluk çekmeyiz zannediyorum.