Vera’ Ehli Ve Sorumluluk Şuuru

Soru: Peygamber Efendimiz (sallallâhualeyhi ve sellem) bir hadis-i şeriflerinde, adalet, cömertlik, vera’, sabır, tevbe ve hayânın güzel hasletler olduğunu ancak sırasıyla, yöneticideadalet, zenginde cömertlik, âlimde vera’, fakirde sabır, gençte tevbe vekadında hayânın bulunmasının çok daha güzel olduğunu ifade buyuruyor.¹Zaten zatında güzel olan vera’nın âlimlerde çok daha güzelolmasını nasıl anlamalıyız?

Cevap: Hadis-i şerifte güzel oldukları ifade edilen bu altı hasletin, bazı insanlarda daha güzel olması mevzuunu, usûl-i fıkıhta temel bir kaide olan; “bi hasebil-mağrem el-mağnem” düsturuna bağlayabiliriz. Yani bir meselenin ceremesi, riski, meşakkat ve sıkıntısı ne kadarsa, ganimeti de o ölçüdedir. Buna göre bir insan, aşması gereken imtihanlar, karşı koyup direneceği günah ve meâsî, dişini sıkıp sabredeceği belâ ve musibetler ve ibadet ü taatindeki hassasiyet ve derinliği nispetinde amûdî (dikey) olarak kalb ve ruh ufkuna yükselebilir. Meselâ savaşta ölen bir insanın şehitlik pâyesini kazanması, “Allah yolunda öldürülenlere ‘ölüler’ demeyin. Bilakis, onlar diridirler,fakat siz bunun farkında değilsiniz.”² ilâhî hitap ve müjdesine mazhar olması ve ötede o kişinin doğrudan doğruya Cennet’e girme lütfuyla serfiraz kılınması, onun çok riskli bir ma’rekede yani harp meydanı ve cenk sahasında kendini tehlikeye atmasındandır.