Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Şu son rahatsızlıklarım vesilesiyle, ruhî mukavemetin 
 hastalık karşısında çok önemli olduğunu daha iyi anladım. 
 Öyle ki içime attığım düşünce ve sıkıntıların, rahatsızlıklarımı 
 bir kaç kat artırdığını gördüm. Bu arada bazı arkadaşlarımı 
 çok özledim. “Keşke yanımda olsalardı.” dedim. Kendisine 
 bakan yönüyle insan, Allah rızası için çalışmayı ve 
 hayatı beraber paylaştığı dostlarıyla özellikle sıkıntılı 
 anlarında beraber olmak istiyor. Bizim de başka bir 
 şeyimiz yok, sadece arkadaşlarımız var. Teselli olacağımız, 
 sıkıntılarımızı unutacağımız tek şeyimiz var o da arkadaşlarımız. 
 Bazen tanıdıklarım ziyarete geliyor; çok mutlu oluyorum. 
 Fakat buradan ayrılışları bende öyle bir burukluk hasıl 
 ediyor ki anlatamam. Adeta onlar giderlerken ruhumun 
 bir yanını da alıp götürüyorlar. 
Bir de rahatsızlıklardaki temadî (devamlılık) psikolojisinin 
 hastalığı artırması gibi bu mekandan ayrılma veya ayrılamama 
 mevzuu da çok önemli bir faktör. Bir insan uzlete girer 
 ama onun uzun süre kalmaya niyeti olsa bile istediği 
 zaman çıkar gider. Bu, o insanın strese girmemesi, tesir 
 altında kalmaması psikolojisi açısından çok önemli bir 
 faktördür. Ben şu binadan dışarı aylarca çıkmıyorum. 
 Son üç-dört ay boyunca bir-iki defa çıktım ama arsa 
 sınırlarını bile geçmedim. Üç senedir buradayım, yakındaki 
 ağaçlıklı derenin yanına bir kere gittim. İnsanın kapısına 
 kilit vursalar sonra etrafına güller çiçekler koysalar, 
 bütün tabiatı getirseler hiç umurunda olmaz; sadece 
 kapısındaki kilidin çözülmesini ister. Benim de burada 
 sanki ayaklarımda kilit var; rahatsızlıklarımdan dolayı 
 ayrılamıyorum. Bu insana çok dokunuyor.. benim gibi 
 gurbet ve hastalıklarla ruhu hassaslaşmış birisine daha 
 çok. Bu durumdaki birisi ancak ölmeyi arzu edebilir. 
 Duaları da kabul olan bir kul ise, visal duası yapar 
 ve O’na kavuşur, olur biter. Ama Din-i Mübîn-i İslam’a 
 hizmete azmetmiş insanlar bunu yapmaya mezun değildir. 
 İşte bu mesele onun elini ayağını bağlar, dualarında 
 “emanetini al artık” diyemez. 
Kendi tabiatlarının gereği bazı insanların sıkıntıları 
 sürekli artar ve ağırlığını daha bir derin hissettirir. 
 Belki bunun da ötesinde ben burasını başkalarından farklı 
 görüyorum; öldüresiye bir şey gibi duyuyorum. Ama sesimi 
 çıkarmıyorum Rabbime isyan olmasın diye. Çok fazla müteessir 
 oluyorum. Türkiye’nin değişik yerlerinden gelmiş topraklar 
 var burada, Cennet’ten gönderilmiş Hacer-i Esved gibi 
 hepsini odamın bir yerinde saklıyorum… (Ağlayarak 
 kalktı.)
Seviye
Kur’an-ı Kerim’de buyrulan “Ey insanlar, siz içinizdeki 
 şeyleri açığa vursanız da, gizleseniz de, Allah sizi 
 onlardan dolayı hesaba çeker.” (Bakara, 284) ayetinin 
 nesholunduğuna ve hükmünün kaldırıldığına dair rivayetler 
 var. Genel olarak düşündüğümüzde görürüz ki, bu bir 
 seviye meselesidir. Bazı insanlar vardır ki, içlerinden 
 bir şey geçmekle sorumlu olmayabilirler. Fakat belli 
 bir seviyeye göre Rabbimiz’le münasebet içinde bulunan 
 birisi, gözlerinin içine yabancı bir hayal girmemesine 
 azmetmiş bir insan o türlü fena şeyler tahayyül ederse 
 (hayalinden geçirirse) zihnini, aklını kirlettiğinden 
 dolayı muâheze olabilir (hesaba çekilebilir). Muhâsibi 
 “er-Riâye fi hukûkillah” adlı eserinde bunları sekiz 
 mertebeye ayırıyor. İmam Gazali’de de benzer şeyler 
 var. Hasılı bu seviye meselesidir. Hangi seviyede Rabbimiz’le 
 münasebet kurabilmişsek, hal, tavır, fiil ve hatta fikirlerimiz 
 de o seviyeye göre muameleye tabi tutulacaktır. Bazı 
 has kulların akıllarından geçen nâhoş şeyler bile Allah’a 
 karşı saygısızlık sayılır. Hatta ileri bir seviyenin 
 erlerinden bazıları -afedersiniz- tuvalette açılıp-saçılmayı 
 bile hayâya muhalif görmüşlerdir. Ebu Musa el-Eş’arî 
 (r.a) diyor ki: “Gece karanlığında yıkanırken belimi 
 doğrultmaktan hayâ ediyor, bir yerim açılacak diye yerin 
 dibine giriyorum.” 
Evet, bunlar seviye meselesidir. Şimdi bir kul belli 
 bir seviyede böyle davranmak gereği duyuyorsa, Rabbimiz’le 
 bu ölçüde münasebet içindeyse, kendi tavırları itibarıyla 
 aşağı seviyeye inemez. Birisini çavuş yapsalar; o da 
 “Ben çavuşluk yapmam, nefer olacağım.” derse, onu neferliğin 
 de altına atarlar. Cenâb-ı Allah, bir kulunu nereye 
 çıkarmışsa o kulun ona göre davranması gerekir. Bundan 
 dolayı, Üstad da bir yerde diyor ki; “Bu ihlâs kulesinden 
 düşerseniz derin bir çukura düşmek ihtimali var.” Yer 
 seviyesinde kalamazsınız. “Bi hasebi’l-mağrem el-mağnem 
 – elde edilen ganimet, altına girilen risk ölçüsünde 
 artar veya azalır.” Yani kişi, Allah’ın lütufları ve 
 ihsanları ile belli bir noktaya ulaştırılmışsa o noktanın 
 hakkını vermediği zaman düz insanlar seviyesinde kalmaz, 
 çok daha derin bir kuyuya düşer. Mesela birisi vardır; 
 aklına gelse ve yel gibi geçse: “Şu ana kadar vatana-millete 
 hizmet dedim, koşturdum; çok sıkıntı çektim; acaba bıraksam…” 
 Bunu telaffuz etmeden hayalinden bile geçirse onun için 
 ciddi bir sukûttur. Tavrını buna göre ayarlaması lazım. 
 Ama birisi de var ki kapıda, koridorda dolaşıyor. Vatan 
 uğrunda çalışmak, millete faydalı olmak için koşturmak, 
 kendisi için değil insanlar için yaşamak… bunların 
 manâsını bile anlamaz, dolayısıyla bu türlü düşüncelerden 
 sorumlu olmaz. Mazhariyetin ölçüsünde kapının önünde 
 değilsin, koridorda değilsin, salonda değilsin, harem 
 odasındasın, yatağın ucundasın. Sultan sana muamele 
 yaparken ona göre yapar. “Kurb-u sultan âteş-i sûzan 
 buved – Sultan’a yakınlık yakıcı bir ateştir.” 
Akla şu da gelebilir: “Rabbim’le ileri seviyede bir 
 münasebet tehlikeli. Kendimi öyle geri seviyede bir 
 münasebete ayarlayayım.” Bu insanın elinde değildir. 
 Kalb marifetle besleniyorsa, okuyor düşünüyorsa, ilim 
 ve irfan ufkunu artırıyorsa, derinleşiyorsa, Rabbini 
 çok iyi biliyorsa bu onun elinde değildir. Bu durumda 
 birisinin öyle inmesine çıkmasına müsade etmezler. Muhasibi’nin 
 kitabından mülhem şöyle diyebiliriz: Er-Riâye li hukûkillah 
 alâ seviyeti’n-nâs. Yani “Allah’ın haklarına riayet, 
 insanların seviyelerine göredir.”
Rummân Arzusu
Mev’izelerde bir menkibe anlatılır: Bir çilehânede 
 dervişler günlerini ibadetle geçiriyorlar. Bir erbaîn, 
 iki erbaîn, üç erbaîn.. ancak ölmeyecek kadar yeyip-içmek, 
 elden geldiğince sadece ibadet ü tâatte bulunup dışarıya 
 çıkmamak orada bir prensiptir. El-ayak, göz-kulak, dil-dudak, 
 tamamen ibadetle meşgul edilir. Uyku da azaltır; bir 
 günde sadece bir saat kadar başlar bir yere konarak 
 geçiştirilir; ihtiyaç defedilecek kadar uyunur. Zaten 
 çok yeyip içmeyince de az uyumaya alışılır. İşte böyle 
 bir çilehâne ehlinden birisinin içine rummân (nar) arzusu 
 düşüyor. Bir türlü kafasından atamıyor. Aslında nar 
 -Allah öbür nârdan (Cehennem’den) muhafaza buyursun- 
 sevilecek bir meyvedir; fakat öyle, gönül bağlanan haneyi 
 terkettirecek kadar olmasa gerek. Nar isteği yerine 
 başka şeyler de düşünülebilir elbette. Tam kapıyı açıp 
 dışarı çıkıyor, bir de bakıyor ki kapının önünde yara-bere 
 içinde yatan birisi var. Yara-bere içinde ama hâlinden 
 çok memnun, çok müteşekkir, yüzünden behcet akıyor. 
 “Elhamdülillah Yâ Rabbi” diyor yatan adam. Bizimki “Yâhu 
 bu hâlinle böyle içten hamd ü senâ da ne?” deyince “Allah’a 
 hamdolsun” diyor. “Hiçbir zaman rummân arzusuyla Rahmân’ı 
 terkedip O’nun huzurundan ayrılmadım.” Derviş bunu duyunca 
 kendine geliyor ve tekrar çilehâneye dönüyor.
Kaç defa rummân arzusu bizi arkasından koşturmuştur. 
 Kâmil olmak kolay değil. Allah potansiyel insan yaratmıştır 
 ve hakikî insan olmayı kulun iradesine, cehdine, gayretine 
 ve azmine bağlamıştır. Azimsiz insanlar, sabırsız kullar 
 o hedefe ulaşamazlar.
</div>

Türkiye’ye Özlem