Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Soru: Günümüzde spor müsabakalarının özellikle de futbolun 
kavga ve şiddete sebep olduğunu görüyoruz. Bu konuda inanan insanlara düşen 
vazifeler nelerdir? 
Cevap: Tarihi çok eskilere dayanan ve geçmişte 
bizim kültürümüzde de, güreş, koşu, cirit gibi değişik dallarıyla icra edilen 
spor müsabakaları, ne acıdır ki, günümüzde kin ve nefrete, şiddet ve kavgaya 
açık bir zeminde gerçekleştirilmektedir. Evet, günümüzde oyuncular arasında 
olduğu gibi, taraftarlar arasında da çok üzücü hâdiselere sebebiyet veriliyor; 
stadyumlarda bir kısım odaklar, tahrik unsuru olarak harekete geçip seyircileri 
provoke edebiliyorlar. 
Değerler Atlasımız ve Spor Müsabakaları 
Kanaatimce her türlü içtimaî hastalık ve problemde olduğu gibi, bu önemli 
meselenin kalıcı ve köklü çözümü de kendi değerlerimize yönelmemizde ve o 
değerler istikametinde oluşan bir terbiye ve ahlâk anlayışıyla insanımızı 
yetiştirip eğitmemizde aranmalıdır. Bağırıp çağıran, küfürlü laflar eden 
insanların bizim terbiye anlayışımızdan fersah fersah uzak kaldıkları açıktır ve 
bu durum aynı zamanda umumi mânâda toplumun çok ciddi bir rehabilitasyona 
ihtiyacı olduğunu, iyi bir eğitimden geçmesi gerektiğini gösterir. Eskiden 
mektepler, medreseler hem talim hem de terbiye yerleriydi. O mekânlarda 
talebelere bir şeyler öğretmenin yanı başında, onlara kendi kültürümüz, kendi 
geleneklerimiz ve atalarımızdan tevarüs ettiğimiz değerler de öğretilirdi. 
Centilmenlik, insana saygı, nezaket ve rakibi dahi olsa karşısındakine kibarca 
muamelede bulunma da işte bu değerlerimiz arasındaydı. 
Maalesef şimdi yetişen nesillerin böyle bir talim ve terbiyeden geçtiğini 
söylemek oldukça zordur. Bu sebeple, bakıyorsunuz kendi değerlerinden mahrum o 
nesil cadde ve sokaklarda saldırgan ve azgın bir hâlde hem kendine hem çevresine 
zarar veriyor. Başka bir yerde silahlı bir anarşist hâline gelmiş, masum 
insanları öldürme peşinde koşuyor. Bir başka yerde ise değişik provokasyonlarla 
insanları tahrik edip polis ve askere saldırı gibi menfur bir hâdisenin içinde 
yer alıyor. İşte yüce ve yüksek değerlerden mahrum böyle bir nesil futbol 
sahalarına indiğinde de kavga ve kargaşaya sebebiyet veriyor. 
Bundan dolayı eğer bu konuda hakikaten kalıcı ve köklü müspet bir netice 
almak istiyorsak, o zaman yapılması gereken; bu camiada bulunan insanımızı, 
dinimizin yüce ve yüksek insanî değerlerinden haberdâr etmek, onları kötülüğü 
iyilikle savma ahlâkına çağırmak, insana saygıyı bir ibadet şeklinde kendilerine 
benimsetmek, Peygamber Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) bir hadis-i 
şeriflerinde ifade buyurduğu gibi bir insanın yüzüne gülmenin bile ibadet 
olduğunu (Tirmizi, Birr 36) onlara hatırlatmak, hâsılı onları potansiyel insan 
olma seviyesinden hakikî insan olma ufkuna yükseltmektir. Böylece onları, 
birilerini kasten, iradî olarak inciten, rencide eden, yaralayan kişiler 
olmaktan çıkarıp, yoldan geçen kimselerin ayaklarına batmasın diye yürüdüğü 
yoldaki dikeni bertaraf eden, yolcuları rahatsız etmesin diye yoldaki taşı 
kaldırıp bir kenara atan kimseler durumuna getirmeye çalışmaktır. Bütün bunlar 
ahlâk-ı âliye-i İslâmiyede yer alan dinamiklerdir. Nitekim Buhari ve Müslim’in 
beraber rivayet ettiği bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (aleyhissalâtü 
vesselâm): “İman yetmiş veya altmış küsur şubeden ibarettir. En faziletlisi, 
Allah’tan başka ilâh yoktur demek; en aşağısı ise, gelip geçenlere eziyet veren 
şeyleri yoldan kaldırmaktır.” (Buhari, İman 3; Müslim, İman 57) 
ifadeleriyle, insanlara rahatsızlık verecek şeylerin bertaraf edilmesinin imanın 
bir parçası olduğuna işaret buyurmuşlardır. 
Temel disiplinleri bu olan bir dinin mensupları böyle davranır. Ve 
unutulmaması gerekir ki, bu tür tavır ve davranışların söz konusu olduğu bir 
toplumda da huzur ve âsayiş hükümferma olur. Bunun zıddı ise anarşi ve 
kargaşadır. Zannediyorum aklı başında ve vicdan sahibi olan hiç kimse toplumu 
felakete sürükleyecek böyle bir kargaşa ve kaosu istemez. Eğer bu istenmeyen bir 
şeyse, o zaman, toplumun istihalelerden geçerek kendisinden beklenen kıvama 
ermesi adına kendi kültürünü ortaya koymaya azmetmiş terbiyeli ve insana saygılı 
kimselere büyük iş düştüğünü söyleyebiliriz. 
Bu konuda en büyük sorumluluk ve vazife ise işin başında bulunan kimselere 
düşmektedir. Mesela, spordan sorumlu bakan, genel müdür, onların müsteşar ve 
danışmanları, ayrıca spor kulüpleri ve onların yönetim kurulları bu işi 
sahiplenmeli, bir araya gelip aralarında mutabakata varmalı ve demeliler ki: 
“Biz nasıl ki sporculara belli yerler tahsis edip antrenman yaptırıyoruz. Aynı 
şekilde bunların eğitimi için de bir zaman ayırmalı, bir yer tahsis etmeliyiz. 
Orada bunlara centilmenlik dersi vermeli, gerçek insan olma ufkunu göstermeli ve 
sporda kendi inceliğimizi, nezaket ve nezahetimizi temsil ettirmeliyiz.” 
Bu noktada durup bir hususa dikkatinizi çekmek istiyorum. Spordan sorumlu 
devlet yetkilileri ve bu işle meşgul olan kulüp yöneticileri yukarıda 
bahsettiğimiz çerçevede, bir taraftan ahlâk, terbiye ve insana saygı anlayışını 
gönüllerde uyandırırken, diğer taraftan hayatını tamamen kargaşaya bağlamış, 
kargaşa felsefesiyle oturup kalkmış, o kültürle yetişmiş, saldırganlık ve şiddet 
âdeta tabiatı hâline gelmiş hasta ve huysuz bir kısım kimselere karşı da bazı 
tedbirler alabilirler. Zira bu durumdaki insanları mektebe koysanız orada da 
kargaşa çıkarır; sınıfı ve okul bahçesini bir kargaşa yuvası hâline getirir, 
okumak için ellerine verilen kitapları alıp birbirlerinin kafasına geçirirler. 
Araştırma laboratuarına soksanız, laboratuardaki aletlerle birbirlerini 
darbelerler. Askeriyeye koysanız, silah dipçikleriyle birbirlerini yaralarlar. 
Çünkü bunların ruhlarında hakim olan duygu ve düşünce hep bu istikamettedir. Bu 
sebeple spor müsabakalarını organize edenlerle devlet yetkilileri bir araya 
gelerek bu huysuz ruhları tespit edip stadyumlardan uzak tutmak suretiyle halkı 
tahrik edip galeyana getirecek bir kısım olumsuzlukların ta baştan önüne 
geçebilirler. 
İnsana Hürmet ve İbadet 
Ancak biraz önce de ifade etmeye çalıştığım gibi meseleyi temelde çözecek 
husus kendi değerlerimizin hayata hayat kılınmasıdır. Bu yapılabildiği takdirde 
öyle inanıyorum ki, sporcularımız, bir spor müsabakası centilmence nasıl icra 
edilir, insana yakışır bir efendilikle futbol veya voleybol nasıl oynanır bu 
konuda dünyaya hüsn-ü misal olacak bir seviyeye ulaşacaklardır. 
Evet, yeter ki biz, ruhunda mündemiç bulunan değerler dünyasına insanımızı 
yeniden tevcih edebilelim, insana saygının ibadet olduğunu onun ruhunda bir kez 
daha uyarabilelim. Çünkü Cenâb-ı Hak: “ 
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ – Biz, 
hakikaten insanoğlunu şan ve şeref sahibi kıldık.” (İsra Sûresi, 17/70); “ 
لَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ 
 
– İnsanı ahsen-i takvîme mazhar olarak yarattık.” (Tin Sûresi, 95/4) 
 
âyetleriyle bize, her insanın mükerrem ve ahsen-i takvim sırrına mazhar 
olarak yaratıldığını ifade buyuruyor. Elbette ki, burada insanın şerefli ve 
mükerrem yaratılmasından kastedilen sadece onun gözüyle-kaşıyla, burnu, kulağı 
ve yüz yapısıyla mükemmel olan maddî yapısı değildir. Bütün bunlar, ahsen-i 
takvîmin sadece dışa vuran kalıbıdır. Bu açıdan Cenâb-ı Hakk’ın ahsen-i takvîm 
dediği hususun esasen insanın iç donanımıyla, özüyle ilgili olduğunun bilinmesi 
gerekir. Yani burada insanın, potansiyel itibarıyla, kimi zaman melekleri bile 
geride bırakabilecek bir kıvam ve derinliğe sahip bulunduğu kastedilmektedir. 
Zaten İnsanlığın İftihar Tablosu’nun (sallallâhu aleyhi ve sellem) şahsında o 
büyüklüğü, o rif’at ve o nimeti apaçık bir şekilde görmemiz mümkündür. 
 
Öyleyse bizim gayemiz mahiyetimizde mündemiç olan bu derinliği ortaya koyma 
ve her fırsatta bunu ifade etme olmalıdır. Mektep sıralarında talebelik 
yapıyorsak bu derinliği ifade etmeli, hocalık yapıyorsak bu enginliği 
talebelerin ruhuna üflemeli ve aynı şekilde eğer bir spor müsabakasındaysak o 
derinlik ve inceliği ortaya koymalı ve böylece her alanda kendimizi ifade etmeye 
çalışmalıyız. Burada kendimizi anlatma derken, kastedilen, insanın yaratılış 
itibarıyla bir ayna olduğu hususudur. Çünkü bir anonimde denildiği gibi: 
“Mir’at-ı Muhammed’den Allah görünür daim.” Evet esasen insan bir aynadır. 
İnsanda mütecellî olan ise, Allah’tır. İnsanda sıfat-ı Rahman mütecellîdir, 
ilâhî ahlâk mündemiçtir. Biz her yerde Allah’ı hatırlatma ve O’nu aksettiren 
parlak, şeffaf birer ayna olma durumundayız. Ne voleybol alanı, ne futbol alanı 
ne de diğer spor sahaları bundan müstesna değildir. Bu sebeple bir Müslüman 
nerede bulunursa bulunsun, çevresindeki insanlar tarafından “işte insan dediğin 
ancak böyle olur” denilecek ölçüde, her yerde parmakla gösterilmelidir. 
Yumruk ve Gül 
Bakınız çok vahşi, âdetlerinde mutaassıp, bir bardak suda fırtınalar koparan, 
kendi çocuklarını öldürecek kadar kalb kasvetine sahip bulunan, yapmadıkları 
şenaat ve denaet kalmayan cahiliye insanları, Allah Resûlü’nün (aleyhissalâtü 
vesselâm) talim ve terbiyesi, Kur’ân’ın ruhuyla karıncaya bile basmayan birer 
insan hâline gelmişlerdir. Çünkü Resûl-i Ekrem Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve 
sellem): 
إِنَّ اللهَ كَتَبَ اْلإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ 
فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ وإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ 
وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ وَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ 
“Allah Teâlâ hazretleri, her şeyde iyiliği emretmiştir; öyle ise 
öldürürken (ölümü hak etmiş kimseleri) ihsan duygusu ile öldürün! (Bir hayvanı) 
boğazlarken ihsan hissi ile boğazlayın (yani) bıçağınızı iyi bileyin ve 
keseceğiniz hayvanınızı rahat ettirin!” (Müslim, Sayd 57) buyurarak savaşma 
mecburiyetinde kalan; dini, toprağı, ırzı, namusu, istikbal ve hürriyeti için 
mücadele etme zorunluluğunda bulunan Müslümanları, harp meydanında, savaşın 
kızıştığı esnada dahi ihsan şuuruyla davranmaya çağırmış ve öldürmek için gelen 
ölümü hak etmiş hasma bile vahşice davranmadan, müsle yapmadan, işkenceden 
kaçınarak bu vazifenin yerine getirilmesini emretmiştir. Hadis-i şerifin 
devamında ise, hayvan boğazlarken dahi ihsan şuuru içinde davranılması telkin 
ediliyor. Mesela bıçağın iyi bir şekilde bilenmesi neticesinde, hayvanın 
herhangi bir eziyet görmeden kesilmesi tavsiye ediliyor. Bütün bunlar bir 
Müslümanın kendi karakterini, şefkat ve merhametini ortaya koyması ve her işinde 
iyilik duygusuyla hareket etmesi gerekliliğini göstermesi açısından çok 
önemlidir. 
İşte böyle bir dinin sâlikleri her yerde, her platformda bunu ortaya 
koymalıdırlar. Bu açıdan bizim sporcumuz, gerekirse yumrukla üzerine gelen 
rakibine dahi gül uzatmasını bilmelidir. Böyle bir davranış rakibi de 
yumuşatacak ve onun oyununu bozacaktır. Çünkü insan hasmının yüzüne güldüğünde, 
onun adâveti birdenbire muhabbet ve şefkate inkılap ediverir. Onun düşmanca 
duygularını insanî duygulara çevirmek bir başarıdır, bir zaferdir. Günümüzde bu 
yüksek duyguyu temsil edebilecek yüksek karakterli insanlara ihtiyaç vardır. 
Esasen cibilliyetimiz buna açıktır. Cibilliyet, karaktere nüvelik teşkil eden 
insandaki tabiî yapıdır. Önemli olan cibilliyetimizde bulunan bu duyguları 
işleye işleye, temrin yapa yapa tabiatımızın bir derinliği hâline getirmeye 
çalışmaktır. 
Hâsılı, senelerce medeni milletlere medeniyet muallimliği yapmış, onların 
sinelerine taht kurmuş, hakkaniyet ve adaletiyle kendini kabul ettirmiş 
milletimizin sporcuları da sporda hüsn-ü misal olmalıdırlar. Biz sporun da 
iffetlisini temsil etmeliyiz. Bizde doping görülmemeli, oyunumuzda hileye 
rastlanmamalı, kasdî-iradî hiçbir faul olmamalı, her şeyi namuslu olarak ortaya 
koymalı ve dünyaya her şeyde namusun olabileceğini göstermeliyiz. 
</div>

Sporda Şiddet ve İffetli Spor