Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Soru: Resûl-i Ekrem Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve 
sellem): “Günahından tam olarak dönüp tevbe eden, onu hiç işlememiş gibidir. 
Allah bir kulunu sevdiği zaman artık ona günahı zarar vermez.” beyan-ı şerifini 
nasıl anlamalıyız? Cevap: “ 
…التَّائِبُ مِنْ الذَّنْبِ كَمَنْ لَا ذَنْبَ لَهُ– 
Günahından tam olarak dönüp tevbe eden, onu hiç işlememiş gibidir.” 
(İbn Mâce, zühd 30; et-Taberânî, el-Mu’cemü’l-kebîr 10/150) hadis-i şerifinde 
geçen “ 
التَّائِبُ” lafzı, sürçüp, düşüp kapaklandıktan 
sonra hemen kalkıp tevbe, inabe veya evbe ile doğrulan; yanlışının farkına 
vararak Cenâb-ı Hakk’a teveccüh eden, sonra da yalvarıp yakarmalarıyla tevbe 
kurnalarında arınmaya çalışan kişinin hâlini ifade eder. Hadis-i şerif, isim 
cümlesiyle beyan buyrulmuştur. İsim cümlesi ise devam ve sebat ifade eder. Demek 
ki bu nurlu beyanda, aynı zamanda tevbe ve istiğfardaki devamlılığa dikkat 
çekilmektedir. Yani kişi ne zaman tökezleyip günah çukuruna düşse, her 
defasında, hiç vakit fevt etmeden, hemen tevbe, inabe ve evbe kurnalarına 
koşmalıdır. Hadis-i şerifte günah mânâsına gelen “zenb” kelimesiyle, 
kuyruk manasına gelen “zeneb” aynı kökten gelmektedir. Bu durumdan hareketle 
diyebiliriz ki günah, insan fıtratına ters, tabiatına aykırı olan ona takılmış 
kuyruk gibidir. Evet günah, insanı kuyruklu bir varlık hâline getirir. Kuyruk, 
kuyruklu olarak yaratılmış mahlûkata uygun düşse de insana yakışmaz. Bundan 
dolayı insanoğlu, her günah işleyişinde kendine bir kuyruk taktığının farkına 
varıp tevbe ile hemen o kuyruğu kesmesini bilmelidir. Yoksa o kuyruğa başka 
kuyruklar ilave olunur ve insan onu söküp atamayacak hâle düşer. Böyle bir kişi 
hakkında ise hadis-i şerifte beyan buyurulan: “Kul bir günah işlediği vakit, 
kalbinde siyah bir nokta oluşur. Eğer tevbe edip vazgeçer, af dilerse kalbi 
yine parlar. Ama tekrar günaha dönerse, o leke büyür, nihayet bütün kalbini ele 
geçirir.” (Tirmizî, Tefsir, Mutaffifin) hakikati zuhur eder. Bir âyet-i 
kerimede ise bu durum “ 
خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ – Allah onların 
kalblerini mühürlemiştir.” (Bakara Sûresi, 2/7) ifadeleriyle anlatılır. 
Bundan dolayı diyebiliriz ki, encamı itibarıyla her bir günah içinde küfre giden 
bir yol bulunduğundan, Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) “ 
التَّائِبُ ” sözüyle daha başta dikkatleri tevbeye 
çekmiş ve böylece bizi bu tür bir âkıbete düşmekten korumak istemiştir. 
 İnsanı İçten İçe Eritecek Derin 
Tevbeler Hadis-i şerifte tevbe eden kişinin, o günahı hiç 
işlememiş gibi bir lütfa mazhar kılınacağı ifade ediliyor. Fakat dikkat 
edildiğinde görüleceği üzere hadiste tevbe eden için “Günah 
işlememiştir.” denmemekte, “Günah işlememiş gibi olur.” 
denmektedir. Yani burada mehâbet ve mehâfet kapısı aralık bırakılmıştır. 
Dolayısıyla bu üslûptan; “keşke insan o günahı hiç işlemeseydi, o leke ve yarayı 
hiç almasaydı” şeklinde bir sonuç da çıkarabiliriz. Evet, her ne kadar tevbe ve 
istiğfar kahramanı, o yara-bereyi tevbe iksiriyle silip süpürse de o yaradan bir 
iz kalmayacağına dair elde bir teminat bulunmamaktadır. Elbette ki Allah (celle 
celâluhu) dejenere olan mânevî, ruhî ve kalbî yapımızı fevkalâdeden bir 
rejenerasyonla birdenbire yenileyebilir. Ancak bunun her zaman böyle olacağına 
dair mutlak bir teminat söz konusu değildir. Ayrıca bazen insan ciddi 
bir inhimakla bir günahın içine düşüp kendisini balıklamasına o işin içine 
atabilir. Mesela şehevanî duygularının esiri olabilir veya hırs ve hasedine 
yenik düşerek korkunç bir cinayete sebebiyet verebilir. Günahın çok büyük olduğu 
böyle bir durumda yapılan tevbe ve istiğfarın da, o günahın büyüklüğüne paralel 
kişiyi içten içe eritecek ölçüde derin, engin ve kucaklayıcı olması gerekir. 
Eğer yapılan tevbe o derinlik ve enginlikte değilse o zaman denilebilir ki, 
böyle bir tevbenin bütünüyle o günahı silip, süpürüp götürmesi mümkün değildir. 
İşte hadiste geçen “ 
كَمَنْ لاَ ذَنْبَ لَهُ – O günahı işlememiş 
gibi..” hakikatine bir de bu açıdan bakılabilir. Günahlardan Korunma ve Allah Sevgisi Hadîsin 
devamında Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem): “Allah bir kulunu 
severse artık ona günahı zarar vermez.” buyuruyor. Bu peygamber beyanından 
anlıyoruz ki, Allah’ın bir kulunu sevmesi, o kulun günahlardan korunması adına 
çok önemlidir. Çünkü Allah (celle celâluhu) sevdiği kulun kalbine günahın 
çirkinliğini bütün dehşetiyle duyurur ve onun içinde günaha karşı tiksinti 
duygusu hâsıl eder. O kul bir şekilde günaha düşmüş ise, bu durumda da Cenâb-ı 
Hak, onun kalbine nedamet korları salar ve ona tevbeye giden yolları gösterir. 
Evet, Cenâb-ı Hakk’ın sevk, ilham, inayet ve riayetiyle öyle ekstradan hâller 
olur ki, siz tam içine düşecekken günahın eşiğinden geriye çekilip alınırsınız. 
Veya bir günaha girersiniz ama yirmi sene o günahı her gün işlemiş gibi 
ızdırapla içten içe inlersiniz. Âdeta bütün nöronlarınızda o günahı duyar ve her 
aklınıza gelişinde, onu sanki yeni işlemiş gibi beyniniz karıncalanmaya başlar. 
Ardından da, “Allahım! Senden afv u mağfiret istiyorum!”, “Allahım! 
Günahlarımdan vazgeçip Sana teveccüh ediyorum!” gibi istiğfarlarla Allah’a 
yalvarıp yakarmaya durursunuz. Cenâb-ı Hak da bunların her birini Kendisine bir 
dönüş olarak sizin sevap hanenize yazar. Bu noktada şu hususu hatırlatmak 
istiyorum: Allah (celle celâluhu) bir kere yapılan tevbe ve istiğfarla belki o 
günahı affetmiş olabilir. Ancak kulun buna razı olmayıp bir kere değil bin kere 
Allah’a dönme cehd ve gayreti içinde bulunması ilahî hoşnutluğu yakalama adına 
daha güzel bir yaklaşım tarzıdır. Allah’ın sevdiği bir kul olma 
mazhariyeti bu denli ehemmiyetli olduğundan İmam Şazilî Hazretleri gibi 
zatların, virdlerinde, şöyle bir talepte bulunduklarını görüyoruz: “Allah’ım 
günahım varsa sevdiğin kulların günahı gibi olsun; sevmediğin insanların sevabı 
gibi olmasın.” Zira Allah’ın sevmediği bazı insanların da güzel amelleri 
olabilir. Yani bu tür insanların kendileri olmasa da sıfatları mü’min olabilir. 
Ancak iman; hayr u hasenata ulaşmak için sırlı bir anahtar olduğundan, onu elde 
edemeyenlerin ahirette yaptıkları güzel işlerden istifade etmeleri mümkün 
değildir. Bundan dolayı önemli olan Allah’ın bir kulunu sevmesidir. Çünkü zaten 
Cenâb-ı Hak bir insanı seviyorsa o şahsı işlediği günahların kiriyle başbaşa 
bırakmayacak, onu tevbe, inabe ve evbe yoluna sevk edip bütün benliğiyle 
günahlardan arınma duygusunu kendisine ilham edecektir. Hani nasıl ki, 
evladına düşkün bir anne önlüğü kirli olan çocuğunu sokağa salmak suretiyle onu 
başkalarına karşı rezil etmez. Öyle ki çocuk elli defa önlüğünü kirletse, yine 
de her defasında onu temizler; elini, yüzünü, gözünü siler, pırıl pırıl hâle 
getirir ve çocuğunu sokağa öyle salar. İşte Allah’ın insanlara olan alakası, 
merhamet ve sevgisi anne-babayla mukayese bile edilemeyeceğinden, Cenâb-ı Hak 
sevdiği kullarına günaha giden yolları kapatır. Konumuna göre belki bazılarına 
hiç günah işletmez. Günaha düşmüş bulunan sevdiği kulunu da o hâliyle bırakmaz. 
Binbir ızdırap duyacak şekilde o günahı kulunun kalbine duyurur; duyurur da 
sevdiği o kulunu tevbeyle yeniden dirilişe erdirir, her bir tevbesiyle ona bir 
kere daha bir “ba’sü ba’de’l-mevt” yaşatır. Böylece o insan hayatını 
bir kere yaşamaz. O kişi, Cenâb-ı Hakk’ın inayet ve rahmetiyle, âdeta tevbeleri 
adedince çok buudlu ve derinlikli bir hayat yaşar. Hadis-i şerifin 
sonunda Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) “ 
إِنَّ اللهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ 
الْمُتَطَهِّرِينَ– Şüphesiz Allah, çokça tevbe edenleri ve 
tevbe edip tertemiz olanları sever.” (Bakara Sûresi, 2/222) âyetini okuyor. 
Bu âyet-i kerimede maddî-mânevî kirlerden arınmanın Allah’ın sevgisine mazhar 
olabilmek için önemli bir vesile olduğu ifade buyurulmaktadır. “Çokça ve derince 
tevbe edenler” şeklinde dilimize aktarabileceğimiz “tevvâbîn” lafzı, 
kullanıldığı kip itibarıyla mübalağa ifade etmektedir. Yani onlar, tevbe 
mevzuunda çok ciddi bir azim ve cehd ortaya koyar, yaptıkları işi bütün 
benliklerinde duyar, onu kalb heyecanları ve gözyaşlarıyla soluklar ve bunu bir 
kez değil, her hataya düştüklerinde, işledikleri günahları her hatırlayışlarında 
yerine getirir; getirir ve tevbe kurnalarına koşarak tertemiz hâle gelirler, 
demektir. –Günahların çirkin yüzünü gösterip insanları 
tevbeye özendirirken muhatapları ümitsizliğe sevk etmemek için dikkat edilmesi 
gereken hususlar nelerdir? –Bu konuda çocuklarla 
mükellefleri birbirinden ayrı değerlendirmememiz gerektiği kanaatindeyim. Şöyle 
ki çocuklarda daha çok imrendirici olmalı, meseleleri recâ duygusuna bağlı 
götürmeli ve tebşir yörüngeli hareket edilmelidir. Günah ve azapla korkutmak 
yerine, onlara, yapacakları güzel amellerin ahiretteki tezahür ve güzel 
sonuçları dile getirilmelidir. Bu istikamette öncelikle Allah ve Peygamber 
sevgisi aşılanmalı, onun akabinde bu sevginin kendilerine ahirette kazandıracağı 
mükâfatlar anlatılmalıdır. Hâsılı çocuklar için sevgi, tergib, teşvik ve tebşir 
esas alınıp ona göre hareket edilmelidir. Mükellef olan insanlarda ise 
dengeyi elden bırakmamak gerekir. İnzarla tebşiri, terhible tergibi, mehabetle 
muhabbeti atbaşı götürmelidir. Bir taraftan insanların ümitsizliğe düşmesine 
meydan verilmemeli, fakat diğer yandan da onların günahları hafife almalarına 
fırsat tanınmamalıdır. Özellikle haram-helal mevzuunda laubaliliğin yaşandığı, 
ciddi mânâda günahlardan sakınılmadığı, sadık bir mü’min olarak yaşamanın 
zorlaştığı dönemlerde, günahlar bütün çirkinlik ve çirkefliğiyle ortaya konmalı; 
ortaya konup onların bir kısım latifeleri öldürdüğü üzerinde hassasiyetle 
durulmalıdır. Zira bu latifelerimiz içinde öyleleri vardır ki ahirette Cenâb-ı 
Hakk’ı çok engince ve azametine yakışır bir şekilde duyup hissetmemizi 
sağlayacaktır. Bu sebeple “kısa ve fâni bir ömürde, geçici ve basit bir kısım 
zevk ve lezzet için, ebedî hayat hesabına yaratılmış bu çok kıymetli donanımları 
günahlarla öldürmek akıl kârı mıdır?” deyip muhatapların bu hususta 
derinlemesine düşünmesini temin etmemiz gerekir. Çünkü farklı zamanlarda birçok 
kez dikkat çekmeye çalıştığımız üzere, her ne kadar temel bir kısım latifelerin 
tevbe, inabe ve evbe yoluyla ihyası mümkün olsa da, önemli bazı latifelerin 
günahlarla öldürüldüğünde bir daha diriltilmeyebileceği de göz ardı edilemeyecek 
bir husustur. Hele belli konumda belli mazhariyetlere ermiş insanlar, bile bile, 
bu tür hata ve günahlar içine giriyorlarsa bu mevzu daha endişe verici bir durum 
arz ediyor demektir. Bundan dolayı Allah’ın af ve mağfiretini, cebimizde 
el âleme dağıttığımız bir çikolata şeklinde görmemeliyiz. Aksine onları, hayr u 
hasenatın, ibadet ü taatin yerine getirilmesi gibi belli karşılıklar neticesinde 
muhataplarımıza sunmalıyız. Yoksa –hâşâ– cömertliğimizi Hazreti Cevad’ın cûd ve 
sehavatinin önüne, merhamet ve sevgimizi Hazreti Rahman’ın rahmet ve 
muhabbetinin önüne geçiriyor gibi bir tavır içerisine girmek Allah’a (celle 
celâluhu) karşı saygısızca bir tavır demektir. Bu noktada insanlarda 
haram-helal hassasiyetinin oluşturulması çok önemlidir. Öyle ki bir insan vakıf 
malının halısına ayağını basarken bile, buna hakkı olup olmadığını, Allah’ın bu 
konuda kendisini muâheze edip etmeyeceğinin hesabını yapmalıdır. Bunun için de, 
hata ve günahlar ve bunların kaybettirdikleri çok ciddi anlatılmalı; eğer bu 
mevzuda gerekli hassasiyet gösterilmezse Cenâb-ı Hak’tan gelen hususi vâridât ve 
mevâhibin inkıtaya uğrayacağı da ayrıca dile getirilmelidir. 
 Hâsılı tevbe mevzuunda dengeyi yakalama adına bir taraftan Allah’ın 
sonsuz merhametine güven esas alınıp recâ duygusu güçlendirilmeli, diğer yandan 
da günahların çirkin yüzü gösterilip, işlenen günahlar neticesinde bir kısım 
latifelerin ölebileceği ve telafisi mümkün olmayacak bazı mahrumiyetlerin 
yaşanabileceği hatırlatılmalıdır; hatırlatılmalıdır zira hepimizin bu 
istikamette telkin, tebliğ ve irşadlara hemen her zaman ihtiyacı bulunmaktadır. 
</div>

Günah – Tevbe ve Yeniden Diriliş