Son bir husus olarak da şunu ifade edeyim ki, istiğfar makamında söylenilen her kelime mutlaka şuurluca söylenmelidir. Zira gafilâne, şuursuzca söylenilen sözler, hem Cenâb-ı Hakk’a karşı saygısızlıktır hem de yalan olma ihtimali vardır. Bu itibarladır ki söylenen her bir kelime, kalbin derinliklerinden kopup gelmeli ve onların her biri geçtiği yerde mutlaka iz bırakmalıdır. Öyle ki, insan bu şuurla Cenâb-ı Hakk’a içini döküp mağfiret talebinde bulunurken günahlarının hacaletinden kıvrım kıvrım kıvranmalı, nedametle ürpermeli ve âdeta kalbi duracak hâle gelmelidir.

207 Bkz.: Buhârî, cenâiz 80, 93, tefsîru sûre (30) 1, kader, 3; Müslim, kader 22-25.

208 Bkz.: Tirmizî, tefsiru sûre (83) 1; İbn Mâce, zühd 29.

209 Furkan sûresi, 25/70.

210 Bkz.: Buhârî, tevhid 15, 55; Müslim, tevbe 14-16.

211 Bkz.: Bediüzzaman, Sözler s. 342 (Yirmi Üçüncü Söz, İkinci Mebhas).

212 Bkz.: Müslim, mesâcid 135; Tirmizî salât 108.

213 Zâriyât sûresi, 51/17-18.

214 Enbiyâ sûresi, 21/87.

215 Enbiyâ sûresi, 21/83.

216 Mü’minûn sûresi, 23/118.

217 Kasas sûresi, 28/16.

218 İbrahim sûresi, 14/41.

219 Âl-i İmrân sûresi, 3/147.

220 Buhârî, ezan 149; tevhid 9; daavât 16; Müslim, zikr 47, 48.

221 Buhârî, daavât 2; Tirmizî, daavât 15.

222 Ebû Dâvûd, edeb 99; en-Nesâî, es-Sünenü’l-kübrâ 6/216; el-Hâkim, el-Müstedrek 1/724.

223 İbn Ebî Şeybe, el-Musannef 5/345; el-Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ 8/79.

224 Bkz.: M. F. Gülen, Kulûbu’d-dâria s. 138-156.

225 Bkz.: el-Kurtubî, el-Câmi’ li ahkâmi’l-Kur’ân 14/235; Aliyyülkârî, Mirkâtü’l-mefâtîh 3/20.