Mimsiz medeniyet, kadınları yuvalarından uçurmuş, bolca bulunan birer meta yapmış ve onlara hürmeti kırmıştır. İslam ise onları

Merhametle davet eder yuvalarına. Hürmetleri orada, rahatları evlerinde, aile hayatında. Temizliktir ziynetleri,

Haşmetleri güzel ahlâk, güzellikleri ismet, güzel kemâl vasıfları şefkat, eğlenceleri çocukları. Fesat çıkaran bunca sebebe demir gibi kararlılık

Lâzımdır ki dayansın. Bir kardeşler meclisine güzel bir kadın girince riya ile rekabet, haset ile bencillik depreştirir damarları!

Uykudaki hevesler birdenbire uyanır. Kadınlarda serbestlik meyli, sebep olmuştur insanlıkta kötü ahlâkın birdenbire ortaya çıkmasına.

Şu medenî insanın hırçınlaşmış ruhunda, suret denilen küçük cenazelerin, mütebessim ölülerin rolü pek büyüktür, hem müthiştir tesiri.⁷⁷

Yasak heykel ve suretler ya taş haline gelmiş zulüm ya da cisimleşmiş riya ve heveslerdir. Veyahut tılsımdır, çeker kirli ruhları.

* * *

Kudretin Tasarrufunun Genişliği,

Vasıtaları ve Yardımcıları Reddeder

Kadîr-i Zülcelâl’in kudretinin tasarrufu ve tesirin genişlemesi noktasında olur güneşimiz zerre gibi

Tek bir varlık türündeki büyük tasarrufun mesafesi geniştir. İki zerre arasındaki çekimi ele al;

Git de ta Şemsüşşümus⁷⁸ ve Samanyolu arasındaki çekimin yanına koy. Yükü bir kar tanesi olan bir meleği

Güneşi eline almış güneş misali bir meleğin yanına getir. İğne kadar bir balığı, balina ile yan yana bırak. O Yüce Kadîr-i Ezelî’nin

Geniş tecellisini, en küçükten en büyüğe mükemmel sağlamlığı birden düşün. Cazibe ve kanunlar, çok akışkan vesileler

Gibi örfî emirlerin kudret tecellisine, hikmet tasarrufuna birer isim olması.. odur yalnız mânâsı.