Bir bâtıl olursa hakka vesile, dolayısıyla bir hak bir bâtıla mağluptur, fakat bizzat değildir.

Demek “Hak yücedir”, bizzat öyledir demektir. Hem âkıbet murattır, haysiyet kaydı maksuttur.⁷⁴ Dördüncü nokta şudur:

Bir hak potansiyel halde yahut kuvvetsiz kalmış, ya karıştırılmıştır ya da içine başka şeyler girmiş. Ona da bir inkişaf ya da taze bir kuvvet vermek lâzım gelmiştir.

Geçici olarak düzeltmek ve yaldızlamak için bâtıl ona musallat olur, ta ki hak külçesi ne kadar lüzum varsa

Tam ve hâlis çıksın. Başlangıçta dünyada bâtıl üstün olsa da kazanamaz savaşı. “Takva sahiplerinin âkıbeti” ona vurur bir darbe!

İşte bâtıl mağluptur. “Hak yücedir” sırrı onu atar azaba.

İşte hak galiptir!

* * *

Toplum Hayatına Dair Bazı Düsturlar

Toplum hayatına dair bazı düsturlar istersen: Eşitliksiz adalet, önce adalet değil. Birbirine benzemekse tezadın mühim bir sebebidir.

Uyum, dayanışmanın esası. Nefsin alçaklığıdır kibrin kaynağı. Kalb zayıflığıdır gururun madeni. Olmuş acz, muhalefet kaynağı. Meraksa ilme götürür.

İhtiyaçtır terakkinin üstadı. Sıkıntıdır sefahetin rehberi. Demek, sefahetin kaynağı sıkıntı olmuştur. Sıkıntının ise madeni ümitsizlik ve su-i zandır,

Aldanış fikrîdir, karanlık kalbîdir, israf maddîdir.

* * *

Kadınlar Yuvalarından Çıkıp İnsanlığı

Yoldan Çıkarmış; Yuvalarına Dönmeliler⁷⁵

إِذَا تَأَنَّثَ الرِّجَالُ السُّفَهَاءُ بِالْهَوَسَاتِ إِذَنْ تَرَجَّلَ النِّسَاءُ النَّاشِزَاتُ بِالْوَقَاحَاتِ⁷⁶