Hayalin ve zaman, ikisi de sinema şeridi gibi o seyir lezzetini devam ettirmekle beraber, o baharın mânâlarını, güzelliklerini senin için tazelerler. O vakit sevgin geride pişmanlık bırakmaz, elemli ve geçici olmaz; lezzetli, safalı olur.

Dünyayı sevmen ise madem Cenâb-ı Hak namınadır. O vakit dünyadaki dehşet verici varlıklar, senin için cana yakın birer arkadaş hükmüne geçer. Dünyayı ahiretin tarlası olması yönüyle sevdiğinden her şeyde ahirete fayda sağlayacak bir sermaye, bir meyve bulabilirsin. Sana dünyanın ne musibetleri dehşet ne de yokluğu ve geçiciliği sıkıntı verir. O misafirhanede ikamet süreni tam bir rahat içinde geçirirsin. Ama onu gafiller gibi seversen, sana yüz defa söyledik ki: Sıkıntılı, ezici, boğucu, fâniliğe mahkûm, neticesiz bir muhabbet içinde boğulur gidersin.

İşte sevdiklerinden bazılarını Kur’an’ın öğrettiği şekilde sevdiğin vakit elde edeceğin neticelerin her birinden ancak yüzde birini gösterdik. Kur’an’ın gösterdiği yolda olmazsa vereceği zararların yüzde birine işaret ettik. Şimdi meşru dairedeki o çeşit sevgilerin bekâ yurdunda, ahiret âleminde, Kur’an-ı Hakîm’in apaçık ayetleriyle bildirdiği neticelerini işitmek ve anlamak istersen, işte ahiretteki o türlü neticelerin, faydaların yüzde birini bir “mukaddime” ve dokuz “işaret” ile kısaca göstereceğiz.

Mukaddime

Cenâb-ı Hak azametli ulûhiyetiyle, güzel rahmetiyle, büyük rubûbiyetiyle, kerim merhametiyle, yüce kudretiyle, tatlı hikmetiyle şu küçük insanın vücudunu bu kadar duyguyla, uzuvlarla, çeşitli kabiliyet ve latifelerle, maneviyat ile donatıp süslemiştir. Ta ki bütün bunlarla hadsiz nimetlerinin her çeşidini, türlü ihsanlarını, rahmetinin tabakalarını o insana hissettirsin, bildirsin, tattırsın ve tanıtsın. Hem bin bir isminin sonsuz çeşitlilikteki tecellilerini insana onlarla bildirsin, tarttırsın ve sevdirsin.

İşte insandaki sayısız duygunun, kabiliyetin ve uzvun her birinin ayrı birer hizmeti ve kulluğu olduğu gibi, ayrı ayrı lezzetleri, elemleri, vazifeleri ve mükâfatları vardır. Mesela göz, suretlerdeki güzellikleri ve görünen âlemdeki çeşitli, güzel kudret mucizelerini seyreder.