yüzünde sayısız cenaze bulunması gerekirken hiçbir şey bulunmaması noktalarından, Senin varlığına ve varlığının vücûbiyetine vücutları sayısınca işaret eder, şahitlik yaparlar.

Senin rubûbiyet saltanatının ihtişamını, her şeyi kuşatan kudretinin büyüklüğünü açık bir şekilde ispat ettikleri gibi; göklerin ötesindeki çok büyük ve muntazam yıldızlardan denizlerin dibinde bulunan küçücük ve kusursuzca beslenen balıklara kadar her şeye yetişen ve hükmeden rahmetinin, hâkimiyetinin sınırsız genişliğine de delildirler. İntizamlarıyla, faydalarıyla, hikmetleriyle, denge ve ölçüleriyle, Senin her şeyi kuşatan ilmine ve hikmetine işaret ederler.

Senin bu dünya misafirhanesindeki yolcular için böyle rahmet havuzlarının bulunması ve onların, insanın yolculuk ettiği yeryüzü gemisine yerleştirilmesi ve istifadesine verilmesi de gösterir ki, misafirlerine yolculuk için yapılmış bir handa bir gecede bu kadar deniz hediyesi ikram eden Zât’ın, elbette bâki saltanat makamında ebedî rahmet denizleri bulunur ve bu gördüklerimiz, onların geçici ve küçük numuneleridir.

İşte denizlerin böyle gayet harika, hayret verici vaziyetleriyle yeryüzünün her tarafına yayılması ve denizlerdeki canlıların çok muntazam bir şekilde idare ve terbiye edilmesi, açıkça gösterir ki, onlar yalnız Senin kuvvetin ve kudretinle, Senin iraden ve tedbirinle, Senin mülkünde, Senin emrine itaat eder ve hal dilleriyle hepsini yaratan Zât’ının her türlü kusurdan münezzeh olduğunu bildirip “Allahu ekber” derler.

Ey dağları şu dünya gemisine hazineli direkler yapan Yüce

Kadir!

Resûl-u Ekrem’in (aleyhissalâtü vesselam) talimiyle ve Kur’an-ı Hakîm’inin dersiyle anladım ki:

Nasıl denizler, içlerindeki hayret verici varlıklarla Seni tanıyor ve tanıtıyorsa, aynı şekilde, dağlar da, yeryüzünün depremlerin tesirinden sükûnete ermesine, yerin altındaki değişim fırtınalarından korunmasına, denizlerin taşmasından kurtulmasına, havanın zararlı gazlardan temizlenmesine, suyun muhafaza edilip depolanmasına ve canlılara lâzım olan madenlerin hazine sandığı vazifesi görmeye kadar çeşitli hizmetleri ve hikmetleriyle Seni tanıyor ve tanıtıyorlar.