Öyleyse işi bırak o Âdil ve Rahîm’e. Fazla şefkat elemdir, fazla gazap kınanmıştır...
* * *
İsraf, Haram Zevk ve Eğlencelerin;
Onlar da Sefaletin Kapısıdır
Ey müsrif kardeşim! Beslenme noktasında bir iken iki lokma; bir lokma bir kuruşa, diğeri on kuruşa.
Hem ağza girmeden hem boğazdan geçtikten sonra eşit olurlar. Yalnız ağızda, o da birkaç saniye, bir serseme zevk verir.
Zevk bakımından bir fark bulunur, onu daima aldatır tat alma duyusu, bedene ve mideye kapıcı, müfettiş.
Onun tesiri menfidir, müspet değil! Vazife yalnız kapıcıyı memnun etmek midir? Zevk verirsin o serseme.
Onu asıl vazifesinden şaşırtmak, tek bir kuruş yerine on bir kuruşu vermek, şeytanî bir iş olur.
İsrafın en sefih ve en hastalıklı çeşididir; heves etme bu işe...
* * *
Tat Alma Duyusu Telgrafçıdır,
Onu Lezzetle Baştan Çıkarma
Cenâb-ı Hakk’ın rubûbiyeti, hikmet ve inayeti, ağızla ve burunla iki merkez teşkil etmiş, içine bir hudut karakolu ve
Muhbirleri de koymuş. Şu küçük âlemde damarları telefon, sinirleri telgraf hükmüne geçirmiş. Koku alma duyusu telefonu,
Telgraf olarak da tat alma duyusunu inayet memur etmiş. O Rezzak-ı Hakiki, rızıkların üstüne koymuş rahmetten bir tarife; yiyecekler, renk ve
Koku. İşte şu üç duyu, o Rezzak tarafından birer ilanname, birer davetname, birer izinname, hem
Birer dellâldır ki muhtaç ve müşteriler hep onlarla cezbolur. Kendilerine rızık ihsan edilen hayvanlara zevk, görme ve koku alma duyusu gibi birer âlet vermiş. Hem
Dipnotlar
- Haşiye: İktisat Risalesi’nin çekirdeğidir. Belki on sayfa olan İktisat Risalesi’ni daha yazılmadan on satırda özetlemiş.