merak etme. Aklın sönük ise Kur’an’ın güneşi altına gir, imanın nuruyla bak ki: Yıldız böceği gibi olan aklın yerine her bir Kur’an ayeti birer yıldız gibi sana ışık verir.¹¹⁸ Hem sınırsız emellerin, elemlerin varsa sonsuz bir sevap ve rahmet seni bekliyor.¹¹⁹ Hadsiz arzuların, maksatların varsa onları düşünüp ızdırap çekme. Onlar bu dünyaya sığmaz. Onların yerleri başka diyardır ve onları veren de başkasıdır.”¹²⁰

Hem der ki: “Ey insan! Sen kendine mâlik değilsin.¹²¹ Kudreti sonsuz bir Kadir’in, rahmeti sınırsız Rahîm bir Zât-ı Zülcelâl’in kulusun.¹²² Öyleyse hayatını kendi başına yüklenip zahmet çekme, çünkü hayatı veren de, idare eden de O’dur.¹²³

Hem dünya sahipsiz değil, dünya yükünü kendi sırtına yüklenerek korkularını düşünüp merak etme, çünkü onun sahibi Hakîm’dir, Alîm’dir.¹²⁴ Sen de bir misafirsin, fuzuli karışma, karıştırma. Hem insan¹²⁵ ve hayvan gibi varlıklar başıboş değildir, vazifeli birer memurdur. Hakîm ve Rahîm bir Zât’ın nazarı altındadırlar. Onların elem ve zahmetlerini düşünüp ruhuna elem çektirme. Onların Hâlık-ı Rahîm’inin rahmetinden daha ileri bir şefkat öne sürme. Sana düşman vaziyeti alan mikroptan salgın hastalığa, tufan, kıtlık ve zelzeleye kadar her şeyin dizginleri, o Rahîm ve Hakîm Zât’ın elindedir.¹²⁶ O, Hakîm’dir, sonsuz hikmet sahibidir, abes iş yapmaz; Rahîm’dir, sonsuz şefkat sahibidir, merhameti çoktur. Yaptığı her işte bir çeşit lütuf vardır.”¹²⁷