Kur’an’da, ⁷¹أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ , ⁷⁰أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ gibi ifadeler, başka yaratıcılar, merhametli ilahlar bulunduğunu akla getiriyor. Hem diyorsunuz ki: “Âlemin Hâlık’ının sonsuz kemâli var ki, bütün kemâl vasfılarının en yüce mertebelerini içine alır.” Halbuki eşyanın kemâli, zıtların varlığıyla bilinir. Mesela, elem olmazsa lezzet bir kemâl olmaz, karanlık olmazsa ışık görünmez, ayrılık olmazsa kavuşmak lezzet vermez ve bunun gibi…

Cevap: Sorunun ilk kısmına beş “işaret” ile cevap vereceğiz.

Birinci İşaret

Kur’an baştanbaşa tevhidi ispat ettiği ve gösterdiği için kesin bir delildir ki Kur’an-ı Hakîm’in o türden ifadeleri sizin anladığınız gibi değildir. ⁷²أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ifadesi, “Hâlıkıyet mertebelerinin en güzelindedir.” demektir ki, burada başka bir yaratıcının varlığına hiç işaret yok. Belki hâlıkıyetin, yani yaratıcılığın da başka sıfatlar gibi pek çok mertebesi var. أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ifadesi, “O, yaratıcılık mertebelerinin en güzelinde, sonuncusunda bir Hâlık-ı Zülcelâl’dir.” demektir.

İkinci İşaret

أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ gibi tabirler, yaratıcının birden fazla olduğuna işaret etmez; yaratılanların türlerine ve mertebelerine bakar. Yani “O, her şeyi, o şeye lâyık bir tarzda, en güzel mertebede yaratan Hâlık’tır.” İşte şu mânâyı ⁷³أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ gibi ayetler ifade eder.

Üçüncü İşaret

⁷⁷خَيْرُ الْمُحْسِنِينَ , ⁷⁶خَيْرُ الْفَاصِلِينَ , ⁷⁵اَللّٰهُ أَكْبَرُ , ⁷⁴أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ