Kırık Testi

<div class="elementor-widget-container">
Soru: Hakk’ın rızasını elde edebilme istikametinde yapılan 
bir hizmeti hayatın gayesi olarak görebilmek için neler tavsiye 
edersiniz? 
Cevap: İnsanın, yaptığı işi, hayatının gayesi 
ölçüsünde benimsemesi, öncelikle o işin zatî değerini, önem ve kıymetini 
bilmesiyle mümkündür. Meselâ bir insan, iman mevzuuna, “ebedî hayatın kurtuluşu 
için çok önemli, olmazsa olmaz bir mesele” şeklinde bakıyorsa, o, hayatını bu 
gaye-i hayale bağlı götürecek, buna göre örgüleyecektir. 
Cenâb-ı Hak, Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) için -meâlen- “Ey 
Resûl! Rabbinden Sana indirileni tebliğ et. Eğer bunu yapmazsan, O’nun 
elçiliğini yapmamış olursun.” (Mâide sûresi, 5/67) buyuruyor. Resûl-i Ekrem 
Efendimiz’e yapılan bu ikaz elbette ümmet-i Muhammed için de geçerlidir. Yani 
nasıl ki, Nebi Aleyhisselâm kendisine yüklenen vazifeden kaçamıyorsa, siz de 
size tevdi edilen emanetten kaçamazsınız. 
Mukaddes Hüsnüzan 
Allah (celle celâluhu) emanetini, emanette emin emanetçilere tevdi ettiğine 
göre, aynı zamanda burada bir hüsnüzan olduğunu görmezlikten gelmemek gerekir. 
Evet, bir insanın başka birisine hüsnüzan etmesi gibi, Zât-ı Ulûhiyet’in de, 
insanlara öyle bir mübeccel, münezzeh ve mukaddes bir hüsnüzannı vardır. Yani 
Allah (celle celâluhu) bizi emanette emin bilmiş ve bu emaneti bizlere tevdi 
etmiştir. O hâlde hiç kimse “Benim bu işe liyakatim yok.” diyerek vazifeden 
kaçamaz. Yoksa ne deriz Allah huzuruna vardığımızda? Ötede bize denmez mi: “Size 
itimat edilip bir vazife verildi, adam gibi doğru dürüst bir şekilde bu işi 
götüreceğiniz beklendi. Fakat siz bu işi yarı yolda bırakıp –Erzurumluların 
tabiriyle– boncukladınız.” İşte inanan bir gönül, öte dünyada kendisine bu tür 
soruların tevcih edilebileceğini hesaba katmalı ve ona göre vazifeye sahip 
çıkmalıdır. 
Ayrıca bizim için böyle bir daire içinde, böyle bir konumda bulunuyor olmanın 
hususi bir lütuf ve ihsan olduğu da hatırdan çıkarılmamalıdır. Zannediyorum bu 
durumu şöyle bir misalle ifade edebiliriz. Sanki bir yerde çok geniş bir kapı 
bulunuyor ve kapının önünden binlerce insan geçiyor. Kapı ara sıra aralanıyor. 
Oradan geçen insanlardan her kim kapının aralandığı ana denk geliyorsa ona, 
“Buyur, içeriye gir.” deniyor. Evet, herkes hayatına baktığında böyle aralanmış 
bir kapıdan içeriye davet edilmiş olduğunu görebilir. 
Ne var ki insan o kapıdan içeriye alınmasına rağmen orada bulunmanın 
bahtiyarlığından mahrum kalabilir. Erzurum’da bulunduğum dönemde, –Allah sa’yini 
meşkûr etsin– Kırkıncı Hoca, “Isparta’dan, Hz. Üstad’ın yanından birisi gelmiş, 
neler anlatıyor gidip bir dinleyelim, anlatacakları arasında belki sizin de 
beğeneceğiniz şeyler olabilir.” diyerek, bir sürü insanı toplamış ve alıp o 
şahsın yanına götürmüştü. Ancak ben Erzurum’dan ayrıldığım vakit Kırkıncı 
Hoca’nın o gün toplayıp götürdüğü insanlardan bir ikisi ya vardı ya da yoktu. Bu 
açıdan içeriye girdikten sonra orada sabitkadem durma meselesi, insanın 
iradesini bu istikamette sarf etmesi mahfuz yine Allah’ın tutmasına bağlıdır. 
Demek ki, bu, Cenâb-ı Hakk’ın özel bir ihsanı ve özel bir lütfudur. Öyleyse 
insan bu lütf u ihsana layık olmaya çalışmalıdır. 
Diğer yandan Allah yolunda yapılan hizmet ve amellerin kendisine göre bir 
hazzı vardır. Ben bu işi bütün zevk ve lezzetiyle duymuş insanlardan değilim. 
Bezginliğin her yanımdan döküldüğünü söyleyebilirim. Belki de içten içe, bir 
yolunu bulsam da bu işin içinden sıyrılsam mülâhazalarım vardır. İyi ve yararlı 
bir insan olmadığım mevzuunda ise kanaatim tamdır. Hayatım boyunca değişik 
tazyik ve tecritlere maruz kaldım. Seksen sonrası neler yaşayıp neler çektiğimi 
Allah bilir. Şu anda da yaşadığım şartlar itibarıyla kendimi iğneli bir fıçı 
içinde gibi hissediyorum. Fakat bütün bunlara rağmen diyorum ki: “Ben bu işi ne 
kadar kavramış olursam olayım, böyle büyük bir mesele için bu çektiklerimin on 
katını çeksem değer.” 
Tek Başımıza Kalsak da 
Bildiğiniz gibi hadislerde geçen bir kahramanlık, bir yiğitlik tablosu 
vardır. İmanla dopdolu bir sine, cephede mücadele içinde iken, etrafındaki 
insanların hepsi birer birer budanır gibi devrilince, sağına bakmış, soluna 
bakmış sonra hiç kimsenin kalmadığını görünce atını mahmuzlayıp ileriye atılmış 
ve bir daha da geriye dönmemiştir. İşte böyle bir anlayışa, böyle bir mantığa 
bağlı hareket etmek gerekir. Yani siz tek başınıza kalsanız, bütün dünya da 
mekanize birlikleriyle karşınıza dikilse, siz yine de aynı yolda inat ve sebatla 
devam etmelisiniz. İnadın bir hikmet-i vücudu vardır ki, o da hakta sebat 
etmektir. İşte meseleye bu perspektiften bakan bir insan, “İslâm ve iman hak 
olduğu gibi, bunların dünyaya duyurulması da çok önemli ve olmazsa olmaz bir 
meseledir. O olmayacaksa benim de varlığımın bir kıymeti yoktur.” der ve 
hayatını ona göre tanzim eder. 
Evet, bu meseleyi benimseme ve hayatın gayesi hâline getirme çok önemlidir. 
Öyle ki insan yatarken, kalkarken: “Vazifem olmazsa, benim varlığımın da bir 
anlamı yok. Ben bu işi yapamıyorsam, dünyada durmamın ne mânâsı olabilir ki!” 
demelidir. Hele bunu beş – on sene tekrar edin. Hatta gelecekte, bağlayıcı 
olması açısından, bu ahdinizi evinizdeki eşinize ve çocuklarınıza ifade edin. 
Onlara otuz defa kırk defa: “Eğer ben bu vazifeyi yapamayacaksam Allah emanetini 
alsın.” deyin. Eğer siz bir gün ordu bozanlık yapacak olursanız, evden yükselen 
bir ses “Yahu sen bir zaman şöyle şöyle demiyor muydun?” diyecek ve size 
verdiğiniz sözü hatırlatacaktır. Böylece siz bu ahdinizle elinizi, kolunuzu 
bağlamış ve aynı zamanda tek başınıza ayakta duramayacağınız, tek başınıza 
yürüyemeyeceğiniz bir yolda, başkalarının da destek ve enerjilerini arkanıza 
almış olacaksınız. Zira söylediğiniz şeylerden dönme sizin için bir ar ve ayıp 
olacak ve en azından bir vicdan meselesiyle yola devam edeceksiniz. 
Bu açıdan her mümin Allah’ı anlatma sevdirme adına kendini alternatif elli 
kementle yüce bir mefkureye bağlamalı ve hayatını noktalayacağı ana kadar bütün 
gücüyle bu işin içinde olmaya çalışmalıdır. 
“Kadrim Bilinmedi” Deyip Darılma 
Ayrıca yüce bir mefkûrenin gönüllerde her zaman ter u taze ve canlılık içinde 
duyulabilmesi için mutlaka bir sorumluluk yüklenilmesi gerektiği de 
unutulmamalıdır. Vâkıa, bazen kişiye, kendine biçtiği, kendini layık gördüğü bir 
vazife verilmeyebilir. Meselâ filan şahsın hakkı bir alayı sevk u idare 
etmektir. Fakat onu bir taburun başında istihdam edebilirler. Onun kıymet-i 
harbiyesi hakikaten bundan daha yüksek seviyede olsa bile, o şahıs, “kadrim, 
kıymetim bilinmedi, tabura veya bölüğe düştüm” demeksizin, darılma, gönül koyma 
gibi tavırlar içine girmeksizin üzerine düşen vazifeyi en iyi şekilde yapmaya 
çalışmalıdır. 
Bu arada hemen şunu da ifade edelim ki, idareci konumunda bulunan kişi, 
vazife vereceği şahsı, istidat ve kabiliyetleri ile çok iyi keşfetmeli, bilhassa 
başarılı olabileceği sahalarda ona istihdam imkânı sağlamalıdır. Yani kişinin, 
başarılarıyla Allah’a hamd edeceği, sevineceği, şükürle gerileceği, hizmet 
ederken şevkleneceği işler ona tahmil edilmeli; başarısız olduğu durumda ise, 
yeniden bazı kaynaklara başvurarak yanlışlıklarını düzeltebileceği bir zemin ve 
imkân kendisine sunulmalıdır. 
“Mutlaka Bana Sorulmalı” Anlayışı 
Maalesef bizim milletimizde bu disiplinler henüz tam olarak yerleşmemiştir. 
Evet, ne yazık ki, iş ve faaliyetlerimizde inhisar-ı fikir hâkimdir. “Mutlaka 
benim gözümün içine bakılmalı, meseleler mutlaka bana sorulmalı” gibi bir 
mülâhaza ve idarecilik anlayışı vardır. Hâlbuki başarılı bir idareciye düşen 
beraber çalıştığı insanlara önce belli vazife ve sorumluluklar vererek onları 
test etmek ve başarılı olacakları sahalarda kabiliyetlerinin inkişafını 
sağlamaktır. 
Resûl-i Ekrem Efendimiz (aleyhi ekmelüttehâyâ) gizli kabiliyetleri keşfetmiş, 
onlara belli sorumluluklar yükleyerek hiç tahmin edilemeyecek yerlerde onları 
istihdam etmiştir. Meselâ Zeyd b. Harise’yi (radıyallâhu anh) Mute gibi çok 
önemli bir savaşta, üç – dört bin kişilik bir ordunun başına kumandan tayin 
etmiş ve o da o işin hakkını vermiştir. O günün toplumu açısından ordunun başına 
azatlı bir insanın getirilmesi çok önemli bir hâdiseydi. Allah Resûlü 
(aleyhissalâtu vesselâm) hem o işi layıkıyla yerine getirecek bir cevheri 
keşfetmiş, ona vazife vermiş, hem de bu vesileyle toplumdaki yanlış bir 
telakkiyi izale etmiştir. Hayat-ı seniyyelerinin bütününe bakıldığında Resul-i 
Ekrem Efendimiz’in (aleyhi ekmelüttehaya) her insanı istidat ve kabiliyetini 
sonuna kadar inkişaf ettirebileceği bir konumda istihdam ettiği 
görülecektir. 
Bu açıdan herkese seviyesine göre bir iş teklif edilmeli ve o şahıs da, ona 
göre bir sorumluluk yüklenmelidir. Unutulmamalı ki eğer insanların ellerini 
taşın altına sokmalarını sağlayamaz, onlara önemli mesuliyetler veremezseniz 
onların kabiliyetleri hiçbir zaman inkişaf etmeyecektir. Dolayısıyla yapılacak 
işler aşkla şevkle yapılmayacak, zamanla insanlarda bir kanıksama ve bıkkınlık 
hasıl olacak,  bu ise hak ve hakikatin saygısızlığa maruz kalmasını netice 
verecektir. 
Bizim ikbal dönemlerimizin arkasındaki en önemli dinamiklerden biri de 
herkesin en verimli olabileceği alanlarda istihdam edilmesidir. Bu açıdan 
günümüzde de bu espirinin kavranması  milletimizin ikbali adına çok 
önemlidir.
</div>

Hayatın Gayesi