Soru: Muhterem Hocam,
Bir beldedeki ya da bir birimdeki hizmetlerden kendini mes’ul tutma ile o belde ya da birimi temellük arasında ne gibi farklar vardır? Bu meselede dava adamının mülâhazaları ve davranışları nasıl olmalıdır?
00:40 Bir beldedeki ya da bir birimdeki hizmetlerden kendini mes’ul tutma ile o belde ya da birimi temellük mevzuu, önemli ve çok defa bizim de zuhûlümüze kurban giden şeylerdendir.
01:54 Bir yerde bir arıza, bir kırılma, bir kopma, bir çatlama varsa ihtimal, bana ait şeylerdendir. Mes’uliyetlere, sorumluluklara, terettüp eden cezalara sahip çıkma, “Benim yüzümden oldu.” deme meselesidir.
02:11 Ama bunu yaparken, diğer taraftan da her şeyi bir yönüyle temellük etmemesi, kendi çapında tiranlığa gitmemesi gerekir. Aksi hâlde “Her şey bende başlar, bende biter; mebde’ ve müntehâ benim, mübdi’ de benim, müntehî de benim.” demek gibi bir şey yapar ki bu, zımnî dahi olsa, bir ulûhiyet iddiasında bulunma demektir.
02:36 Kişi kendisini o mesele ile irtibatı açısından şöyle görmeli: Hiçbir şey bizimle başlamamıştır, hiçbir şey de bizimle sona ermez. Hiçbir şey bize bağlı götürüldüğünden dolayı devam etmez, hiçbir şey de bizden koptuğunda bir kopmaya, kırılmaya mâruz kalmaz.
02:57 Ortak akla değer atfetmeli. Meşverette hiç kusur etmemeli. Bazı faziletli arkadaşların dedikleri gibi, icabında sık sık, “İsterseniz ben iki adım geri çekileyim… Daha küçük çapta bir hizmet etmeye liyakatimi de hâlâ kaybetmemişsem, ben orada hizmet edeyim.” diyebilmeli.
03:43 Hizmete kendini adamış insana gerekli olan şudur: “Ben, eğer burada bu büyük meseleyi temsil edemiyorsam hakikaten; görüntüm, temsilim ve hâlim itibarıyla inandırıcı olmuyorsam, beni alıp küçük bir köye verebilirsiniz.” diyebilmesidir.
04:03 Makam açısından, pâye açısından, parmakla gösterilen bir insan hâline gelme açısından, gözleri hep yukarılarda olma, burnunu dikme gibi tavırlara girme; kendini arzın altındaki öküz zannetme… Bütün bunlar gaflettir, dalâlettir.
04:51 Hz. Pîr’in İhlâs ve Uhuvvet Risaleleri’nde verdiği ölçülerin çoğu da hep bu istikamette serdedilmiş altın düsturlardır.
05:01 “Tâbiiyeti, sebeb-i mes’uliyet ve hatar olan metbûiyete tercih etme!” Küçük planda bulunduğumuz yerler itibarıyla bu ahlâkı geliştirir, tabiatımızın bir yanı hâline getirirsek, Allah’ın izni ve inayetiyle, ne olursak olalım, tiranlığa girmeyiz.
06:58 Kanûnî gibi Osmanlı padişahları başta sürekli aynı temrinatlardan, aynı rehabilitasyonlardan geçmişlerse, seviyeleri yükseldiği hâlde, çok büyük hükümdarlar oldukları zamanlar bile o mahviyet, o tevazu ve o hacâlet ruhunu hep korumuşlardır. Bu açıdan da bu hizmete dilbeste olmuş insanların sürekli o mevzuda böyle bir rehabilitasyona ihtiyaçları vardır.
08:10 Kat’iyyen bırakmamalı, İslâmî esaslar ve disiplinler çerçevesinde hep rehabilite etmeli, insan olarak yetişmelerine yardımcı olmalı.
08:30 “Ben” diyen işi bitirmiş ve batırmıştır! Allah insana “ben”i, gerçek “Ben”i belirlemek, tâyin etmek için vermiştir. Hz. Pîr ona vahid-i kıyâsî diyor.
09:05 Sen vücûdunla bir şeyin vücûduna, eksikliklerinle de bir şeyin tamamiyetine delâlet ediyorsun. Mâhiyetin bundan ibaret.
Not: M. Fethullah Gülen Hocaefendinin 20 Kasım 2011 tarihinde yapmış olduğu ilk kez yayınlanan sohbeti.